راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٤ - شرح توصيف دنيا با مثلها
از دست دادن آن دشوارتر و تلختر است، و مرگ يعنى از دست دادن آنچه در دنياست.
از پيامبر (ص) روايت شده كه به ضحاك بن سفيان كلابى گفت: «آيا برايت غذا نمىآورند در حالى كه نمك و ادويهجات در آن ريختهاند، آنگاه بر روى آن آب و شير مىنوشى؟ گفت: آرى، فرمود: پس سرانجام چه مىشود؟ عرض كرد: همان مىشود كه مىدانى، اى رسول خدا، حضرت فرمود: دنيا به سرانجام طعام انسان تشبيه شده است.»«٢١»
پيامبر (ص) فرمود: «خداى متعال دنيا را براى خوراك انسان مثلى زده و خوراك انسان را براى دنيا مثل زده است. پس ببين از انسان چه چيز بيرون مىآيد و ادويهجات و نمك غذاى او به چه صورتى درمىآيد.»«٢٢» گفته شده: شما انسانها را ديدهايد كه غذاهاى خود را خوشبو مىكنند، سپس آن را در جايى مىافكنند كه ديدهايد و خداى متعال مىفرمايد: فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ.«٢٣»
به يكى از بزرگان گفته شد: هرگاه يكى از ما قضاى حاجت كند و برخيزد مىتواند به مدفوع خود نگاه كند؟ گفت: آرى همانا فرشته به او مىگويد: اين است مالى كه بخل مىورزيدى. ببين به چه صورتى درآمده است.
مثال ديگرى در نسبتى كه دنيا به آخرت دارد:
پيامبر خدا (ص) فرمود: «نسبت دنيا به آخرت مانند آن است كه يكى از شما انگشت خود را در دريا قرار دهد پس بنگرد چه مقدار آب به او برمىگردد»«٢٤» من
«٢١» اين حديث را احمد در (مسند)، ج ٣، ص ٤٥٢، از حديث ضحاك بن همين صورت روايت كرده است .
«٢٢» اين حديث را ابن حبان روايت كرده و طبرانى در الكبير از حديث ابى (بن كعب ) به سندى حسن روايت كرده چنان كه در الجامع الصغير با كمى اختلاف لفظى آمده است .
«٢٣» عبس / ٢٥: انسان بايد به غذاى خوش بنگرد.
«٢٤» اين حديث را مسلم در (صحيح ) و احمد در (مسند)، ج ٤، ص ٢٢٩ از حديث مستورد بن شداد روايت كرده است .