راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩١ - ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها

كجا نشأت گرفته است. پس اگر براى خداست آن را انجام بده و با اين حال از ريايى كه بر تو پوشيده مانده و مانند حركت مورچه است بپرهيز و از آن بترس كه آيا عبادتت مقبول مى‌افتد يا نه، چون بيم دارى كه در آن اخلاص داشته‌اى يا نه و از آن بپرهيز كه خاطره اعتماد به ستايش مردم تجديد شود پس از آن عبادت را با اخلاص شروع كرده‌اى، چرا كه اين حالت بسيار پيش مى‌آيد. هرگاه ستايش مردم به قلبت خطور كرد بينديش كه خدا از تو آگاه است و بر تو خشم مى‌گيرد و به ياد بياور از گفتار سه نفرى كه با ايّوب مناظره كردند، آنگاه كه گفتند: اى ايّوب آيا نمى‌دانى كه بنده حالت آشكار خود را كه نفس خويش را با آن مى‌فريبد ضايع مى‌سازد و بر اساس باطنش پاداش داده مى‌شود؟ و يكى از آنان گفت: خدايا به تو پناه مى‌بريم كه مردم ببينند من از تو مى‌ترسم در حالى كه تو بر من خشمگين باشى. از جمله دعاهاى امام سجاد (ع) است: «خدايا به تو پناه مى‌برم كه آشكار من در ديدگان مردم خوب و در باطن در برابرت زشت باشم و بر رياكارى در برابر مردم مواظبت كنم و آنچه تو از حال من اطلاع دادى به هدر دهم، بهترين كارم را به مردم بنمايانم و بدترين كارهايم را به درگاه تو بياورم و با حسنات خود به مردم تقرب جويم و يا گناهانم از آنها به سويت بگريزم و خشم تو شامل من شود و غضب تو بر من لازم گردد اى پروردگار جهانيان مرا از اين كارها در پناه خود بگير» يكى از سه نفر به ايوب گفت: اى ايّوب آيا نمى‌دانى كسانى كه سعى در حفظ ظاهر داشتند و باطنهاى خود را در هنگام حاجت خواستن از خداوند رحمان ضايع كردند. با رد شدن آن حوائج از سوى خدا چهره‌هايشان سياه مى‌شود؟ اين بود بخشى از آفتهاى ريا، و بر بنده لازم است كه مواظب دل خود باشد تا از آفات ريا آگاه شود. در حديث است كه «ريا هفتاد در دارد»«١٢٩» و دانستيد كه بعضى از انواع ريا دشوارتر از بعضى‌