راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٣ - ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها

و بگويد: اگر مردم از چنين عمل بزرگ يا ترس و گريه بسيار تو آگاه شوند در برابرت تعظيم خواهند كرد و در ميان مردم كسى نيست كه بر اين كارها قادر باشد پس چگونه آن را پنهان مى‌كنى و راضى مى‌شوى كه مردم از مقام و منزلت تو بى‌خبر بمانند، و قدرت تو را نشناسند و از تأسى جستن به تو محروم شوند؟ در چنين موردى سزاوار است كه انسان ثابت قدم بماند و در برابر بزرگى عمل خويش از بزرگى نعمتهاى بهشت و دوام هميشگى آن ياد كند و به ياد آورد كه اگر كسى در عبادت خود از بندگان خدا پاداش بخواهد، خدا سخت بر او خشمگين خواهد شد و بداند كه اظهار كردن عمل براى ديگران موجب محبّت در نزد ديگران و سقوط در پيشگاه خدا و هدر رفتن عمل بزرگ او مى‌شود. پس بگويد: چگونه اين عمل را با ستايش مردم معاوضه و معامله كنم در حالى كه روزى و عمرم در دست آنها نيست؟ و اين مطلب را ملازم قلب خود قرار دهد و نبايد مأيوس شود و بگويد: تنها كسانى قادر بر اخلاص در عمل هستند كه در ايمان قوى باشند اما كسانى كه عمل را به ريا در مى‌آميزند نمى‌توانند به اخلاص برسند در نتيجه براى دستيابى به اخلاص، تلاش نكند، زيرا كسى كه عمل عبادى را با ريا در مى‌آميزد به اخلاص محتاج‌تر از پرهيزگار است، چون اگر اعمال مستحبّى پرهيزگار تباه شود واجباتش بى‌نقص نخواهد بود و محتاج است كه واجبات را با مستحبّات جبران كند و اگر مستحبّاتش از ريا سالم نباشد او را بر واجبات مؤاخذه مى‌كنند و هلاك مى‌شود.

بنابراين او به اخلاص محتاج‌تر است. تميم دارى از پيامبر (ص) روايت كرده كه فرمود:

«بنده در روز قيامت محاسبه مى‌شود. پس اگر واجباتش ناقص باشد گفته شود: بنگريد آيا عمل مستحبى دارد. اگر داشته باشد واجباتش به آن كامل مى‌شود و گرنه دو طرف او را گرفته و به دوزخ مى‌اندازند».«١٣١» پس شخصى كه عمل را با ريا درآميخته روز قيامت‌