راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٩٧
خداى متعال نزديك و از او دور مىسازد و ما در كتابها و بخشها احياء علوم الدّين علم آفتهاى راه و پيامدها و گرفتاريها را نوشتهايم. پس از بخش عبادات شروط آن را بشناسد و رعايت كند و از آفات آن آگاه شود و بپرهيزد، و از بخش عادتها راز معيشتها و آنچه را به آن مجبور است بشناسد و با اجازه آن را بگيرد و از آنچه بىنياز است روى بگرداند، و از بخش مهلكات تمام پيامدهايى را كه مانع پيمودن راه خداست بداند، زيرا آنچه مانع از پيمودن راه خدا مىشود صفات نكوهيده اخلاقى است. پس آنها را بشناسد و راه درمانش را بداند، و از بخش منجيات صفات ستودهاى را بشناسد كه بايد جايگزين صفات نكوهيده پس از محو آنها شود و هرگاه به تمام آنها احاطه پيدا كند مىتواند از انواع فريفتگى كه به آنها اشاره كرديم بپرهيزد و اساس تمام اينها اين است كه محبّت خدا بر قلب غالب شود و دوستى دنيا از آن ساقط گردد تا بدين وسيله ارادهاش قوى و نيّتش درست شود و اين امر حاصل نمىشود جز با معرفتى كه ياد كرديم.
اگر بگوييد: هرگاه تمام مطالب ياد شده را انجام دهد بيم چه خطرى بر سالك مىرود؟
مىگوييم: بيم مىرود كه شيطان فريبش دهد و او را به پند دادن مردم و منتشر ساختن علم و دعوت مردم به آنچه از دين خدا شناخته فرابخواند. زيرا مريد مخلص هرگاه از تهذيب اخلاق فارغ شود و به مراقبت قلب بپردازد تا آن را از تمام تيرگيها پاك سازد و به راه راست رود و دنيا در چشمش حقير آيد و آن را رها سازد، طمع از مردم ببرد و به آنها توجّهى نكند و تنها همّ او يكى باشد كه خداى متعال و لذّت بردن از ياد و مناجات و اشتياق به ديدار اوست، در حالى كه شيطان نتوانسته او را گمراه سازد چرا كه شيطان از طريق دنيا و خواهشهاى نفس به او روى مىآورد و او اطاعتش نمىكند و از طريق دين به او روى مىآورد و او را دعوت مىكند تا به بندگان خدا ترحّم و مهربانى كند و در دينشان خيرخواه آنها شود و به خدايشان فرابخواند. پس بنده با لطف و مهربانى