راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٦ - شرح نكوهيدگى عجب و آفت آن

جزء دوّم: عجب‌

در اين بخش نكوهيده بودن عجب و آفت آن، و حقيقت عجب و برتر دانستن خود و حدّ آن دو، و درمان اجمالى عجب، و اقسام آنچه بدان عجب مى‌شود و شرح درمان آن بيان مى‌شود.

شرح نكوهيدگى عجب و آفت آن‌

بايد دانست كه عجب در قرآن و سنّت محمد (ص) نكوهيده است. خداى متعال مى‌فرمايد: وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ.«١٦٥» خداوند اين سخن را در مقام انكار فرموده است.

خداى متعال مى‌فرمايد: وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ من الله فَأَتاهُمُ الله من حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا«١٦٦» پس خداوند اعجاب كفّار به شوكتها و دژهايشان را رد كرده است.

خداوند فرمود: وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً«١٦٧» اين آيه نيز به عجب در عمل بر مى‌گردد و گاه آدمى به عمل عجب مى‌كند كه در آن خطاكار است، همچنان كه به عملى كه در آن بر حقّ است عجب مى‌كند.

پيامبر (ص) فرمود: «سه چيز هلاك كننده است: بخل آزمندانه‌اى كه اطاعت شود و خواهش نفسانى كه پيروى شود و خودپسندى«١٦٨».»

پيامبر (ص) آنگاه كه فرجام كار اين امّت را بيان مى‌كرد به ابو ثعلبه، فرمود: