راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٨٢ - سخنان بزرگان
خدا او را فقير سازد و هر كه خداى را ياد كند خدا او را دوست بدارد.»«٥٠»
پيامبر (ص) فرمود: «هرگاه قصد انجام كارى كردى، بايد كه با تأنّى و بدون شتابزدگى باشد تا خدا برايت گشايش و راه خروجى قرار دهد.»«٥١» و تأنّى در خرج كردن از مهمترين كارهاست.
دوّم آن كه هرگاه در حال حاضر برايش به مقدار زندگى فراهم آمده نبايد براى آينده سخت نگران باشد و كوتاهى آرزو در اين كار به او كمك مىكند و محقّق شدن آرزوى كوتاه به اين است كه بداند روزى مقدّر شدهاش ناچار به او مىرسد، اگر چه حرص بسيار هم نورزد چرا كه حرص بسيار عامل رسيدن به روزى نيست، بلكه لازم است به وعده خداى متعال مطمئن باشد كه فرموده است: وَ ما من دَابَّةٍ في الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى الله رِزْقُها.«٥٢» دليل آن كه لازم است به وعده خدا اعتماد كند، اين است كه شيطان به او وعده فقر مىدهد و به كارهاى زشت امر مىكند و مىگويد: اگر در گردآورى و اندوختن مال حرص نورزى ممكن است بيمار و ناتوان شوى و محتاج به تحمّل ذلّت سؤال شوى، و همچنان در طول عمر او را از بيم به زحمت افتادن در طلب مال رنج مىدهد و در تحمّل اين رنج حاضر بر او مىخندد، با اين كه از خدا غافل شده به خيال اين كه در آينده دچار زحمت مىشود و بسا كه به زحمت هم نيفتد. در اين مورد گفته شده است:
و من ينفق السّاعات فى جمع ماله *** مخافة فقر فالذى فعل الفقر«٥٣»
«٥٠» اين حديث را بزاز از طلحة بن عبيداللّه به سندى ضعيف روايت كرده و جمله من ذكر اللّه احبه اللّه در آن نيست چنان كه در جامع الصغير آمده است .
«٥١» اين حديث را ابن مبارك در باب برّوصّله روايت كرده كه در المغنى آمده است و بخارى آن را در ادب المفرد بيهقى در الشعب از مردى به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در جامع الصغير آمده است .
«٥٢» هود / ٦: هيچ جنبنده اى در زمين نيست ، مگر اين كه روزى او بر خداست .
«٥٣» كسى كه از بيم فقير شدن ساعت هاى عمر خود را صرف جمع آورى مال مى كند، خود اين عمل عين فقر است .