گفت. پس حارث بن هشام و سهيل بن عمرو و خالد بن اسيد گفتند: اين غلام سياه اذان مى‌گويد. پس خداى متعال فرمود: إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ«١٩١».

پيامبر (ص) فرمود: «همانا خدا تكبّر و نخوت و جاهليّت را از شما برد. تمامتان فرزندان آدميد و آدم از خاك است.»«١٩٢»

پيامبر (ص) فرمود: «اى گروه قريش در روز قيامت مردم با اعمال وارد محشر مى‌شوند و شما در قيامت با دنيا نزد من مى‌آييد در حالى كه دنيا را بر روى گردنهايتان مى‌كشيد و مى‌گوييد: اى محمّد- اى محمّد پس مى‌گويم: اين چنين»«١٩٣» يعنى از شما روى مى‌گردانم. پس حضرت توضيح داد كه اگر به دنيا متمايل شوند تبار قريش سودى به حالشان ندارد.

چون اين آيه نازل شد: وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ«١٩٤»، آنها را به نام پدر صدا زد تا آنجا كه فرمود: اى فاطمه دخت محمد يا صفيّه دخت عبد المطلب و عمّه رسول خدا براى خودتان عمل كنيد، چرا كه من در پيشگاه خدا شما را از چيزى بى‌نياز نمى‌كنم.»«١٩٥»

پس هر كس اين مطالب را بشناسد و بداند كه شرافتش به اندازه تقواى اوست و عادت پدرانش تواضع بوده است، اگر در تقوا و تواضع به آنان تأسّى جويد چه بهتر و

«١٩١» اين حديث را ابن منذر و ابن ابى حاتم و بيهقى در الدلائل از ابن ابى مليكه روايت كرده اند كه گفت : چون روز فتح مكه شد بلال بر روى بام كعبه رفت و اذان گفت پس يكى از مردم گفت : اين بنده سياه بر پشت بام كعبه اذان مى گويد و يكى از آنها گفت : اگر خدا خشمگين شود اين شخص را تغيير مى دهد پس آيه شريفه : يا ايها الناس تا آخر آيه ، نازل شد، به درّالمنثور، ج ٣، ص ‌ ٩٨، رجوع كنيد.

«١٩٢» اين حديث را ابوداوود در (سنن )، ج ٢، ص ٦٣٤، روايت كرده است .

«١٩٣» اين حديث را طبرانى از حديث عمران بن حصين روايت كرده جز اين كه گفته است : يا معشر بنى هاشم و سندش ضعيف است .

«١٩٤» شعرا / ٢٢٧: خويشاوندان نزديكت را انذار كن .

«١٩٥» اين حديث را از احمد و مسلم و ترمذى و ابن جرير و ابن مردويه از عايشه روايت كرده اند، به درّالمنثور، ج ٥، ص ٩٥، رجوع كنيد.