راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠ - پندهايى در نكوهش دنيا
اين جا به راه كسانى مىرويد كه پيش از شما بودهاند و بيشتر از شما عمر كردهاند. از شما قوىتر و شهرهايشان از شما آبادتر و آثارشان از شما مهمتر بوده است پس صداهايشان خاموش شد، پس از آن مدتى طولانى در كارها به ميل خود تصرف كردند، جسدهايشان پوسيد و شهرهايشان ويران و نشانههايشان نابود شد كاخهاى استوار و تختها و بسترهاى گسترده را به سنگهاى سخت و گورهاى گلين لحددار تبديل كردند. هر يك از آن گورها به هم نزديك ليكن ساكن آنها غريب و دور است (نمىتواند از ديگرى ديدن كند). در ميان عمارتى هستند كه اهل آن هراسان و در ميان محلهاى ساكنند كه گرفتارند با آبادانى انسى ندارند و همانند همسايگان و برادران به هم نمىپيوندند با اين كه خانههايشان به هم نزديك و همسايهاند. چگونه ميانشان پيوند و ارتباط باشد، در حالى كه پوسيدگى آنها را در زير سينه خود خرد كرده و سنگ و خاك آنان را خورده است (نابودشان ساخته) و پس از زنده بودن مردهاند و بعد از تازگى زندگى در هم شكسته و پوسيده شدهاند و دوستان براى آنها گرد آمده ولى آنان در خاك آرميده و كوچيدهاند و بازگشت ندارند. دور است دور است (بازگشتن) نه چنين است، بازگشتن (به دنيا) سخنى است كه مردگان مىگويند و پشت سرشان برزخى است تا روزى كه برانگيخته شوند. چنين نپنداريد كه شما نيز همانند آنان پوسيده و فرسوده مىشويد و در يك جا خواهيد بود و آن آرامگاه مانند شخص رهن دهنده شما را به گروگان گرفته و در آغوش كشيده است، حالتان چگونه است اگر كارها بگذرد و مردگان از گورها بيرون آيند و آنچه در سينههاست گرد آيد و براى پاسخگويى (به اعمال خود) در برابر خداى بزرگ شما را متوقّف سازند، و دلها از بيم گناهان گذشته بپرد و پردههاى اسرارتان بدرد و عيبها و رازهايتان آشكار شود. آنجا هر كس آنچه را بدست آورده پاداش داده شود.
خداوند مىفرمايد: لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى.«١»
«١» نجم / ٣١: تا بدكاران را به خاطر بدشان كيفر دهد، و نيكوكاران را در برابر اعمال نيكشان پاداش .