راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٩٦ - گوناگونى احوال مردم در ستايش و نكوهش
.«٣٨» ٤- صداقت در عبادت آن است كه ستايش را نپسندند و نسبت به ستايشگر خشمگين شود، زيرا مىداند كه مدح برايش فتنهاى است كمرشكن، و به دين او زيان مىزند و نكوهشگر را دوست بدارد، زيرا مىداند كه وى عيبهايش را به او هديه كرده و او را به كار مهمّش راهنمايى كرده و حسناتش را به او هديه داده است. پيامبر (ص) فرمود: «اصل تواضع اين است كه از ياد شدنت به نيكى و تقوا كراهت داشته باشى.»«٣٩»
در بعضى اخبار مطلبى روايت شده كه اگر صحيح باشد كمر امثال ما را مىشكند. روايت شده كه پيامبر (ص) فرمود: «واى بر روزهگير، واى بر قيامت كننده به نماز واى بر صاحب لباس پشمينه مگر كسى كه .. پس عرض شد: مگر چه كسى؟ حضرت فرمود:
مگر كسى كه نفسش از دنيا پاك شود و ستايش را دشمن بدارد و نكوهش را برگزيند.»
به راستى كه«٤٠» اين كار دشوار است، و امثال ما نهايت چيزى كه طمع داريم حالت دوّم است و آن پنهان داشتن شادمانى و كراهت در برابر نكوهشگر و ستايشگر و اظهار نكردن آن دو حالت در گفتار و كردار است.
امّا حالت سوّم كه ميان ستايشگر و نكوهشگر فرقى نگذاريم در آن طمع نداريم، و اگر از نفس خود نشانههاى حالت دوّم را مطالبه كنيم به آن وفا نمىكند، زيرا ناگزيريم كه در گراميداشت ستايشگر و برآوردن حاجتهايش بشتابيم و در گراميداشت نكوهشگر و ستايش او و برآوردن حاجتهايش تأمّل كنيم و نمىتوانيم در كردار ظاهرى ميان آن دو يكسان رفتار كنيم، چنان كه در باطن نمىتوانيم مساوات را رعايت كنيم. هر كس بتواند
«٣٨» كهف / ١٠٣ - ١٠٤: بگو آيا به شما خبر دهيم كه كه زيانكارترين (مردم ) كيانند. آنها كه تلاش هايشان در زندگى دنيا گم (و نابود) شده با اين حال گمان مى كنند كار نيك انجام مى دهند.
«٣٩» عراقى گويد: براى اين حديث ماءخذى نيافتم .
«٤٠» عراقى گويد: حديث را اين چنين نيافته ام ولى صاحب الفردوس از حديث انس آن را نقل كرده است ، ويل لمن لبس الصوف فخالف فعله قوله ولى فرزند صاحب كتاب الفردوس در مسند الفردوس آن را روايت نكرده است .