راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٨٥ - شرح درمان جاه دوستى

با آنها دو رو باشد و به صفات ستوده كه ندارد تظاهر كند و آن عين نفاق است. در اين صورت جاه دوستى جزء نابود كننده‌هاست و درمان و برطرف ساختن آن از دل لازم است، زيرا خويى است كه دل بر آن سرشته شده چنان كه به مال دوستى سرشته شده است و درمانش با علم و عمل ميسّر است. منظور از علم شناسايى عاملى است كه به خاطر آن مقام را دوست دارد و آن تسلّط كامل يافتن بر شخصيت مردم و دلهايشان است و توضيح داديم كه اگر قدرت خالص و سالم باشد پايان آن مردن است، و از باقيات صالحات نيست بلكه اگر تمام كسانى كه در روى زمين هستند از خاور و باختر در برابرت سجده كنند با گذشت پنجاه سال نه سجده كننده مى‌ماند نه سجده شده، و حال تو مانند حال صاحبان مقام با خاكساران در مقابل آنها خواهد بود كه پيش از تو درگذشته‌اند، و شايسته نيست كه به خاطر آن، دينى را كه زندگى هميشگى است و پايان ندارد رها سازى، و هر كس كمال حقيقى و خيالى را- چنان كه گذشت- درك كند، مقام در نظرش كوچك مى‌آيد البتّه در نظر كسى كه به آخرت مى‌نگرد و گويى آن را مى‌بيند و دنيا را كوچك مى‌شمارد، مثل اين كه مرگ نزد او حاضر است ولى چشمان بيشتر مردم ناتوان و متوجّه دنياست و نورش امتداد ندارد كه فرجامها را بنگرد. از اين رو خداى متعال فرموده: بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى‌«٣١» و نيز فرموده:

كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَ تَذَرُونَ الْآخِرَةَ«٣٢» و ديگر آيات. پس هر كسى اين تعريف در مورد او صدق مى‌كند شايسته است قلبش را در مال دوستى با آگاه شدن از آفتهاى دنيا، درمان كند، يعنى در خطرهايى كه صاحبان مقام دنيوى را هدف قرار مى‌دهد بينديشد، چرا كه هر صاحب مقامى مورد حسد و هدف آزار است و همواره مى‌ترسد كه مقامش را از دست بدهد و از اين كه جايگاهش در دلها دگرگون شود پرهيز مى‌كند، زيرا دلها بيشتر