راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٥٦ - شرح انگيزههاى تكبّر و عوامل محرّك آن

خوبى هستند نرمخوترين و بخشنده‌ترين مردمند. نشانه آنها بخشندگى و طبيعتشان خوشرويى، و صفتشان سلامتى است امروز در بيم و فردا در بى‌خبرى نيستند ليكن به حال ظاهرى خود ادامه مى‌دهند و تنها با خدا رابطه دارند بادهاى تند و اسبهاى دونده آنان را از جاى حركت نمى‌دهد (ثابت و استوارند) و بر اثر شوق به لقاى خدا دلهايشان به سوى خدا صعود مى‌كند و در سبقت به كارهاى خير حركت مى‌كنند. أُولئِكَ حِزْبُ الله أَلا إِنَّ حِزْبَ الله هُمُ الْمُفْلِحُونَ راوى مى‌گويد: به ابو درداء گفتم: صفتى نشنيدم كه در نظر من استوارتر از اين صفات باشد و چگونه من به آنها برسم؟ گفت: به اين صفات نمى‌رسى مگر اين كه دنيا را دشمن بدارى، زيرا هر گاه دنيا را دشمن بدارى به دوستى آخرت روى مى‌آورى و به اندازه محبتّى كه به آخرت دارى به دنيا بى‌ميل مى‌شوى و به همان اندازه (محبّت به آخرت) از آنچه به نفع توست آگاه مى‌شوى، و هر گاه خدا بداند بنده‌اى بخوبى در طلب آخرت است او را هدايت فرمايد و از لغزش حفظ كند، بدان اى پسر برادرم كه اين مطلب در قرآن آمده است: إِنَّ الله مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ الَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ.

يحيى بن كثير گويد: در اين مطلب انديشيده‌ام كه اهل لذّت از هيچ چيز مانند دوستى خدا و طلب رضاى او لذّت نبرده‌اند.

راه درمان تكبّر و تحصيل تواضع‌

بايد دانست كه تكبّر از مهلكات است و هيچ يك از آدميان از آن بدور نيست از بين بردن تكبّر واجب است و تنها با آرزو كردن از بين نمى‌رود، بلكه با درمان و به كار بردن داروهايى كه آن را ريشه‌كن مى‌سازد از بين مى‌رود. درمان تكبّر دو مرحله دارد:

اول آن كه درخت تكبّر را از كشتگاه دل ريشه‌كن كند و دوم آن كه انگيزه‌هاى مخصوصى را كه موجب تكبّر انسان بر ديگران مى‌شوند از خود دور سازد.