راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٦٧ - مواردى كه آشكار ساختن عبادات مجاز است

نيست كه دوست بدارد به بندگى خدا ستوده شود و براى بندگى خدا از ديگرى پاداش بخواهد. بنابراين اگر اين حالت را در خودش يافت بر او لازم است كه با بيزارى جستن و ردّ كردن با آن مقابله كند. امّا بيزارى از نكوهش در برابر گناه از نظر طبيعت آدمى نكوهيده نيست از اين رو بر او لازم است گناه را پوشيده بدارد تا از نكوهش بركنار باشد و تصوّر مى‌رود كه بنده بگونه‌اى باشد كه ستايش را دوست نداشته باشد و نكوهش را نيز نپسندد و فقط مقصودش اين باشد كه مردم از نظر ستايش و نكوهش او را رها سازند چه بسا شخصى كه در برابر لذّت ستايش صبر مى‌كند ولى در برابر رنج نكوهش صبر ندارد، زيرا ستايش با لذّت طلبى همراه است و لذّت نخواستن رنج‌آور نيست ولى نكوهش رنج‌آور است. بنابراين دوستى ستايش بر عبادات ثواب خواستن براى اطاعت در حال حاضر است، امّا بد آمدن از نكوهش بر معصيت هيچ محذورى ندارد و جز اين كه اندوهش از اين كه مردم از گناهش آگاه شده‌اند او را از آگاه شدن خدا (بر گناهش) باز مى‌دارد، و اين كمال نقصان دينى است، بلكه شايسته است از آگاهى خدا و نكوهش او بر گناه خويش بيشتر غمگين شود. گاه از نكوهش بدش مى‌آيد از آن نظر كه نكوهشگر با آن عمل معصيت خدا كرده است و اين نيز نشان ايمان شخص است، و نشانه آن اين است كه نكوهش نكوهشگر را نسبت به ديگران نيز نپسندد، پس در اين ناراحتى فرقى ميان خودش و ديگران نمى‌گذارد در صورتى كه اگر ناراحتى مربوط به طبيعت او باشد چنين نيست.

٥- گناه خود را مى‌پوشاند تا هرگاه گناهش دانسته شود كسى نسبت به او قصد بدى نكند و اين غير از رنج نكوهش است، چرا كه نكوهش از آن نظر دردآور است كه قلب از پستى و كاستى صاحب خود آگاه مى‌شود و بايد گناه را بپوشاند حتّى از كسانى كه از شرّ آنان در امان است، و گاه از شرّ كسى كه از گناهش آگاه مى‌شود به دليلى مى‌ترسد در اين صورت لازم است گناه خود را به خاطر پرهيز از شرّ او بپوشاند.