راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٥ - شرح ماهيّت دنيا بر حسب ذات آن

را گرفته است و همچنان بى‌وقفه آنها را سرگرم كرده و اين كارها به هم مرتبط شده تا بى‌نهايت گرفتار شده و بر اثر كار زياد سرگشته و حيران شده‌اند و مقصد اصلى (معاد) را فراموش كرده‌اند ما سرگرميها و شغلهاى دنيا و چگونگى نيازمند شدن مردم به آنها و اشتباه كردن مردم نسبت به مقاصدشان را به تفصيل ياد خواهيم كرد تا براى شما روشن شود كه چگونه كارهاى دنيا مردم را از خدا منصرف ساخته و چگونه مردم فرجام كارهاى خود را از ياد برده‌اند.

پس مى‌گوييم: سرگرميهاى دنيوى همان شغلها و هنرها و اعمالى است كه مى‌بينى مردم به آن روى مى‌آورند و انگيزه فراوانى شغلها اين است كه آدمى به سه چيز محتاج است: خوراك و پوشاك و مسكن. خوراك براى زنده ماندن و تغذيه و لباس براى برطرف ساختن گرما و سرما و مسكن نيز براى دفع سرما و گرما و دفع اسباب نابودى از مال و خاندان است خداوند خوراك و مسكن و پوشاك را به گونه‌اى نيافريده است كه انسان در به دست آوردن آن بى‌نياز از شغل باشد، آرى خداوند چهارپايان را بدون نياز به شغل آفريده است، زيرا گياه غذاى حيوان است و به پختن نياز ندارد و گرما و سرما نيز در بدن آنها اثر نمى‌كند. بنابراين از ساختمان بى‌نيازند و بيابان براى آنها كافى است.

حيوانات به لباس نياز ندارند و پوست و موى آنها لباس آنهاست، در حالى كه انسان چنين نيست. از اين رو آدمى به پنج شغل كه سرچشمه و اساس همه شغلهاى دنياست نياز دارد كه عبارتند از: كشاورزى، چرانيدن، شكار كردن، رشتنى و بافتنى و دوزندگى به پوشاك مربوط است و كشاورزى براى تهيه خوراك است و چرانيدن گاو و گوسفند و شتر نيز براى تهيه غذا و مركب سوارى است و منظور از شكار كردن به دست آوردن چيزهايى است كه خداوند آفريده است كه عبارتند از: شكار كردن يا دستيابى به معدن يا علوفه خشك يا هيزم. بنابراين كشاورزان گياهان را به دست مى‌آورد، و شبان حيوانات را حفظ