راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٦ - شرح نكوهش بخل
شما درخواستى از من مىكند و خواستهاش برآورده مىشود و آنچه را گرفته در حالى كه آتش زير بغل مىگيرد». عمر عرض كرد: اگر بخشش شما آتش است چرا به آنها مىدهيد؟ پيامبر فرمود: «آنها از من درخواست مىكنند و خدا مرا از بخل منع كرده است».«١٠٩»
از ابن عباس روايت شده كه گويد: پيامبر خدا (ص) فرمود: «بخشندگى از جود خداى متعال است. پس ببخشيد تا خداى متعال به شما ببخشد. بهوش باشيد كه خدا جود را به صورت مردى آفريد و ريشهاش را در ريشه درخت طوبى استوار ساخت و شاخههايش را به شاخههاى درخت سدرة المنتهى ببست و بعضى از شاخههايش را به سوى دنيا آويخت و هر كس به شاخهاى از آن دست درآويزد خدا او را وارد بهشت مىكند. بهوش باشيد كه بخشش از ايمان است و ايمان در بهشت است و بخل را از خشم خود آفريد و ريشه آن را در ريشه درخت زقّوم استوار ساخت و بعضى از شاخههايش را به سوى دنيا آويخت پس هر كس به شاخهاى از آن دست بياويزد خدا او را وارد دوزخ سازد، بهوش باشيد كه بخل از كفر است و كفر در آتش است».«١١٠»
پيامبر (ص) فرمود: «بخشندگى درختى است كه در بهشت مىرويد و جز شخص بخشنده وارد بهشت نمىشود، و بخل درختى است كه در دوزخ مىرويد و جز بخيل وارد دوزخ نمىشود.»«١١١»
«١٠٩» اين حديث را احمد و ابويعلى و بزار به همين صورت روايت كرده اند، ولى احمد نگفته است كه آن دو ساءلاده ثمن بعير. از پيامبر بهاى شتر مى خواستند و بزار از روايت ابوسعيد از عمر روايت كرده و رجال سندهاى آنها مؤ ثرند المغنى و در النهايه گفته : در حديث آمده است امّا و اللّه ان احدكم ليخرج بمساءلته من عندى يتاءبطها يعنى آن را در زير بغلش قرار مى دهد.
«١١٠» اين حديث را ديلمى در الفردوس روايت كرده ولى پسرش در مسند الفردوس روايت نكرده است ، المغنى كنوز الحقايق مناوى .
«١١١» نظير اين حديث پيش از اين نقل شد و صاحب الفردوس به همين لفظ از حديث على (ع ) نقل كرده و پسرش در مسند الفردوس روايت نكرده است المغنى و نظير اين حديث را بيهقى از حديث ابوهريره روايت كرده چنان كه در درّالمنثور، ج ٩، ص ١٩٧، آمده است .