راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء)
(١)
تتمه كتاب نكوهش دنيا
٩ ص
(٢)
پندهايى در نكوهش دنيا
٩ ص
(٣)
شرح توصيف دنيا با مثلها
١٧ ص
(٤)
شرح ماهيّت دنيا بر حسب ذات آن
٤٢ ص
(٥)
كتاب و نكوهش مال
٥٩ ص
(٦)
شرح نكوهش مال و زشتى محبت به آن
٦١ ص
(٧)
شرح آفتهاى مال و فوايد آن
٦٩ ص
(٨)
فوايد مال به دنيوى و دينى تقسيم مىشود
٦٩ ص
(٩)
سخنان بزرگان
٧٧ ص
(١٠)
در فضيلت بخشندگى
٨٦ ص
(١١)
داستانهاى بخشندگان
٩٥ ص
(١٢)
شرح نكوهش بخل
١٠٢ ص
(١٣)
سخنان بزرگان
١٠٩ ص
(١٤)
داستانهاى بخيلان
١١١ ص
(١٥)
شرح ايثار و فضيلت آن
١١٤ ص
(١٦)
حدّ بخشندگى و بخل و حقيقت آنها
١١٨ ص
(١٧)
شرح درمان بخل
١٢٤ ص
(١٨)
مجموع وظايف بنده نسبت به مال خود
١٢٩ ص
(١٩)
در نكوهش ثروت و ستايش فقر
١٣٢ ص
(٢٠)
كتاب نكوهش ريا كارى و جاه طلبى
١٥٣ ص
(٢١)
در نكوهش شهرت و منتشر شدن آوازه
١٥٦ ص
(٢٢)
در فضيلت گمنامى
١٥٧ ص
(٢٣)
نكوهش حبّ جاه
١٦١ ص
(٢٤)
معناى جاه و حقيقت آن
١٦٣ ص
(٢٥)
كمال حقيقى و كمال خيالى
١٧٣ ص
(٢٦)
شرح جاه دوستى ستوده و نكوهيده
١٧٨ ص
(٢٧)
شرح درمان جاه دوستى
١٨٤ ص
(٢٨)
راه درمان دوست داشتن ستايش و دوست نداشتن نكوهش
١٨٨ ص
(٢٩)
درمان بيزارى از نكوهش
١٩١ ص
(٣٠)
گوناگونى احوال مردم در ستايش و نكوهش
١٩٤ ص
(٣١)
شرح نكوهيدگى ريا
١٩٩ ص
(٣٢)
حقيقت ريا و آنچه در آن ريا مىشود
٢١١ ص
(٣٣)
بخش دوّم ريا با نوع پوشاك و رياى با هيأت
٢١٢ ص
(٣٤)
بخش دوّم ريا در اوصاف عبادات است نه اصول آن و اين نيز سه درجه دارد
٢٢٥ ص
(٣٥)
شرح رياى خفى كه از حركت مورچه پنهانتر است
٢٣١ ص
(٣٦)
درمان ريا و راه درمان قلب در ريا
٢٤٣ ص
(٣٧)
مواردى كه آشكار ساختن عبادات مجاز است
٢٦٠ ص
(٣٨)
ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها
٢٧١ ص
(٣٩)
كتاب نكوهش كبر و عجب
٣٠١ ص
(٤٠)
شرح نكوهش تكبّر
٣٠٣ ص
(٤١)
نكوهش خودخواهى و اظهار علائم تكبّر
٣١٠ ص
(٤٢)
شرح حقيقت تكبّر و آفت آن
٣٢٣ ص
(٤٣)
شرح چيزى كه به آن تكبّر مىشود
٣٣٣ ص
(٤٤)
شرح انگيزههاى تكبّر و عوامل محرّك آن
٣٤٧ ص
(٤٥)
تمرين نهايى در خوى تواضع
٣٨٤ ص
(٤٦)
شرح نكوهيدگى عجب و آفت آن
٣٨٦ ص
(٤٧)
شرح آفتهاى عجب
٣٩٠ ص
(٤٨)
شرح حقيقت عجب و خودبينى و تعريف آنها
٣٩١ ص
(٤٩)
شرح اجمالى درمان عجب
٣٩٣ ص
(٥٠)
بيان شىء مورد عجب و شرح درمان آن
٤٠٠ ص
(٥١)
كتاب نكوهش غرور
٤١١ ص
(٥٢)
شرح نكوهش غرور و حقيقت آن و مثالهايش
٤١٣ ص
(٥٣)
اصناف فريفتگان و اقسام گروههاى هر صنف
٤٣٨ ص
(٥٤)
اوّلين صنف فريفتگان و مغروران علمايند
٤٣٨ ص
(٥٥)
صنف سوم صوفيانند
٤٧٨ ص
(٥٦)
پرسش و پاسخ
٤٩٢ ص
(٥٧)
احلام نوم او كظل زائل = ان اللبيب بمثلها لا يخدع«8»
١٧ ص
(٥٨)
يا اهل لذات دنيا لا بقاء لها = ان اغترارا بظل زائل حمق«9»
١٨ ص
(٥٩)
الا انما الدنيا كظل بنية = و لابدّ يوما ان ظلك زائل«10»
١٨ ص
(٦٠)
و ان أمرا دنياه اكبر همه = لمستمسك منها بحبل غرور«11»
١٨ ص
(٦١)
ما حال من كان له واحد = غيب عنه ذلك الواحد«30»
٣٣ ص
(٦٢)
انى وجدت فلا تظنوا غيره = ان التورع عند هذا الدرهم
٦٥ ص
(٦٣)
فاذا قدرت عليه ثم تركته = فاعلم بان تقاك تقوى المسلم «17»
٦٥ ص
(٦٤)
لا يغرنك من المرء قميص رقعه = او ازار فوق عظم الساق منه رفعه
٦٦ ص
(٦٥)
او جبين لاح فيه اثر قد خلعه = اره الدرهم فانظر حبه او ورعه«18»
٦٦ ص
(٦٦)
ارفه ببال فتى امسى عالى ثقة = ان الذى قسّم الارزاق يرزقه
٧٨ ص
(٦٧)
فالعرض منه مصون لايد نسّه = و الوجه منه جديد ليس يخلقه
٧٨ ص
(٦٨)
انّ القناعة من يحلل بساحتها = لم يلق فى دهره شيئا يودقّه«43»
٧٨ ص
(٦٩)
اراك يزيدك الإثراء حرصا = على الدنيا كانك لا تموت
٧٨ ص
(٧٠)
فهل لك غاية ان صرت يوما = اليها قلت حسبى قدر رضيت«44»
٧٨ ص
(٧١)
و من ينفق السّاعات فى جمع ماله = مخافة فقر فالذى فعل الفقر«53»
٨٢ ص
(٧٢)
ان الصنيعة لا تكون صنيعة = حتى يصاب بها طريق المصنع
٩٤ ص
(٧٣)
فاذا اصطنعت صنيعه فاعمد بها = للله او لذوى القرابة اودع«89»
٩٤ ص
(٧٤)
انت للمال اذا امسكته = فاذا انفقته فالمال لك«90»
٩٤ ص
(٧٥)
ايا جود معن ناج معنا بحاجتى = فما لى الى معن سواك شفيع«93»
٩٨ ص
(٧٦)
اشدّ الغم عندى فى سرور = تيقّن عنه صاحبه ارتحالا«33»
١٨٩ ص
(٧٧)
لئن فخرت بآباء ذوى شرف = لقد صدقت و لكن بئس ما ولدوا«148»
٣٦٤ ص
(٧٨)
كما احسن الله فيما مضى = كذلك يحسن فيما بقى«29»
٤٢٥ ص
(٧٩)
رقّ الزجاج و رقت الخمر = فتشابها؟؟ فتشاكل الامر
٤٨٦ ص
(٨٠)
فكانما خمر و لا قدح = و كانما قدح و لا خمر«88»
٤٨٦ ص
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص

راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٠٧ - بيان شىء مورد عجب و شرح درمان آن

فرموده آنگاه كه گفت: أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً و رسول خدا (ص) مردى ثروتمند را ديد كه در كنارش فقيرى نشست و او چهره در هم كشيد و لباسهايش را جمع كرد. پس حضرت فرمود: «آيا ترسيدى كه فقر او به تو برسد؟»«٢٠٥» و آن عمل به سبب عجب كردن به ثروت بود. درمان اين نوع عجب آن است كه به آفتهاى مال و حقوق بسيار و گرفتاريهاى مهمّ آن و برترى فقرا و سبقت آنها به بهشت در قيامت بينديشد و نيز توجّه كند به اين كه مال مى‌آيد و مى‌رود و اصالتى ندارد و در ميان يهوديان ثروتمندتر از او هست و به گفته پيامبر (ص) بينديشد: «در همان حال كه مردى در لباس حرير خود تكبّر مى‌كرد، ناگاه خدا به زمين امر كرد. پس زمين او را فرو گرفت و او همچنان در زمين فرو مى‌رود تا روز قيامت».«٢٠٦» حضرت با اين سخن به عقوبت عجب وى به مال و نفس اشاره فرمود. تمام مطالبى كه در كتاب زهد و كتاب نكوهش دنيا نقل كرديم پستى ثروتمندان و بزرگوارى فقيران در نزد خدا را بيان مى‌كند، پس چگونه تصوّر مى‌شود كه مؤمن به ثروت خود عجب ورزد؟ بلكه مؤمن همواره از اين بيم دارد كه مبادا در اداى حقوق مال تقصير كرده باشد، يعنى بايد از حلال به دست آورده و در راه حق مصرف كرده باشد. و هر كس چنين حالتى نداشته باشد جايگاهش جهنّم و عاقبتش رسوايى است. پس چگونه به مال خود عجب مى‌كند؟! ٨- عجب به اعتقاد باطل است خداوند متعال مى‌فرمايد: أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً«٢٠٧» و فرمود: وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً«٢٠٨».

پيامبر خدا (ص) خبر داده است كه اين خودرأيى بر امّت آخر الزّمان غالب است و به وسيله آن امّتهاى گذشته هلاك شدند، آنگاه كه به صورت گروههاى مختلف درآمدند


«٢٠٥» اين حديث را احمد در باب زهد (مسند) روايت كرده است .

«٢٠٦» اين حديث را مسلم در (صحيح )، ج ٦، ص ١٤٨، از حديث ابوهريره روايت كرده است .

«٢٠٧» فاطر / ٩: آيا كسى كه عمل بدش براى او تزئين شده و آن را خوب و زيبا مى بيند.

«٢٠٨» كهف / ١٠٤: با اين حال گمان مى كنند كار نيك انجام مى دهند!