راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٣ - بخش دوّم ريا با نوع پوشاك و رياى با هيأت

١- ريا در اصول عبادات، ٢- ريا در اوصاف عبادات.

قسم اول كه از همه شديدتر است، ريا در اصول عبادت است كه خود سه درجه دارد:

نخستين درجه ريا در اصل ايمان است كه شديدترين انواع ريا مى‌باشد و چنين رياكارى در دوزخ مخلّد است، زيرا او كسى است كه شهادتين را بر زبان مى‌آورد در حالى كه باطنش آكنده از تكذيب است، ليكن به اسلام ظاهرى ريا مى‌كند. خداوند متعال در چند جاى قرآن از اين نوع رياكارى ياد كرده است: إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ الله وَ الله يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ الله يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ«٨٠» يعنى انسان از گفتارشان پى به باطنشان مى‌برد.

خداى متعال مى‌فرمايد: وَ من النَّاسِ من يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ في الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ الله عَلى‌ ما في قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ. وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‌ في الْأَرْضِ«٨١» تا آخر آيه.

و فرمود: وَ إِذا لَقُوكُمْ قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنامِلَ من الْغَيْظِ.«٨٢»

و فرمود: يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ الله إِلَّا قَلِيلًا.«٨٣» آيات قرآنى درباره منافقان بسيار است و در آغاز ظهور اسلام نفاق و رياكارى به خاطر رسيدن به بعضى اهداف در ميان كسانى كه به ظاهر مسلمان مى‌شدند بسيار بود ولى در زمان ما چنين ريايى اندك است. امّا نفاق در ميان كسانى كه در باطن دين ندارند و منكر بهشت و