راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٢٧ - شرح نكوهش غرور و حقيقت آن و مثالهايش
نزديك مىكند و درك اين حقيقت به وسيله الهامى است كه در درجات عارفان و اولياء حاصل مىشود، و شرح آن جزء علوم و مكاشفه است و بحث آن در علوم معامله نمىگنجد، امّا شناخت نكته ياد شده از راه تقليد و تصديق اين است كه به قرآن ايمان بياورد و پيامبر خدا (ص) را تصديق كند. خداى متعال مىفرمايد: أَ يَحْسَبُونَ أَنَّما نُمِدُّهُمْ به من مالٍ وَ بَنِينَ نُسارِعُ لَهُمْ في الْخَيْراتِ بَلْ لا يَشْعُرُونَ«٣٢» خداوند فرموده:
سَنَسْتَدْرِجُهُمْ من حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ«٣٣» و فرموده: فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ«٣٤» در تفسير آيه: سَنَسْتَدْرِجُهُمْ من حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ، گفته شده كه هرگاه مترفين گناهى كنند نعمت تازهاى برايشان پديد مىآوريم تا بر غرور آنها افزوده شود.
خداوند متعال مىفرمايد: إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً«٣٥» و فرمود وَ لا تَحْسَبَنَّ الله غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ. إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ. مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ«٣٦» و ديگر آيات و رواياتى كه در قرآن و حديث آمده است، پس هر كس به آن ايمان بياورد از غرور رها مىشود زيرا منشاء غرور
«٣٢» مؤ منون / ٥٥ - ٥٦: آنها گمان مى كنند اموال و فرزندانى كه به آنها داده ايم ... براى اين است كه درهاى خيرات را بر روى آنها بگشائيم ؟ (چنين نيست ) بلكه آنها نمى فهمند! (شماره ٥٨ نادرست است . - م .)
«٣٣» اعراف / ١٨٢: (تكذيب كنندگان ) را به تدريج از آن راه كه نمى دانند گرفتار مجازاتشان خواهيم كرد.
«٣٤» انعام / ٤٤: هنگامى كه (اندرزها سودى نبخشيد و) آنچه به آنها يادآورى شده بود فراموش كردند درهاى همه چيز (از نعمت ها) را بر روى آنها گشوديم تا (كاملا) خوشحال شدند (و دل به آنها بستند) ناگهان آنها را گرفتيم (و سخت مجازات كرديم ) در اين هنگام همه ماءيوس شدند (و درهاى اميد به روى آنها بسته شد!) (شماره آيه ٥٨ انعام نادرست است . - م .)
«٣٥» آل عمران / ١٧٨: ما به آنان مهلت مى دهيم كه بر گناه خود بيفزايند. (شماره آيه ١٧٣، آل عمران اشتباه است ).
«٣٦» ابراهيم / ٤٢ - ٤٣: و گمان مبر كه خدا از كارهاى ظالمان غافل است (نه ، بلكه كيفر) آنها را تاءخير انداخته براى روزى كه چشم ها در آن (از ترس و وحشت ) از حركت باز مى ايستد، گردن ها برافراشته ، سر به آسمان كرده ، حتّى پلك چشم هايشان بى حركت مى ماند (چرا كه به هر طرف نگاه كنند نشانه هاى عذاب آشكار است .) و (لذا) دل هايشان بكلى (فرو مى ريزد) و خالى مى گردد.