راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٧ - شرح نكوهيدگى عجب و آفت آن

«هرگاه ديدى از بخل آزمندانه‌اى اطاعت شده و نيز از خواهشهاى نفسانى پيروى شده و ديدى هر صاحب رايى رأى خود را مى‌پسندد، پس مراقبت خودت باش«١٦٩».»

پيامبر (ص) فرمود: «اگر گناه نكنيد بر شما چيزى كه بزرگتر از گناه است خائفم خودپسندى، خودپسندى«١٧٠».»

ابن مسعود گويد: «هلاكت در دو چيز است: نااميدى و خودپسندى.» دليل اين كه دو صفت را با هم آورده اين است كه سعادت جز با تلاش و طلب و جدّيّت و آمادگى به دست نمى‌آيد، و شخص نااميد نه مى‌كوشد و نه طلب مى‌كند و شخص خودپسند معتقد است كه خوشبخت است و به مقصود خود رسيده است. بنابراين نمى‌كوشد، نه موجود را طلب مى‌كند و نه محال را و خوشبختى به اعتقاد شخص خودپسند موجود و برايش حاصل است و به اعتقاد شخص نااميد خوشبختى محال است. از اين رو ميان آن دو صفت جمع كرده است. خداى متعال فرموده است: فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقى‌«١٧١».

ابن جريح گويد: معناى آيه اين است كه هرگاه كار خيرى كردى نگو من كرده‌ام.

زيد بن اسلم گويد: به نيك بودن عملى كه انجام داده‌ايد معتقد نشويد، و معناى عجب همين است.

خداى متعال فرمود: لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‌«١٧٢»، منّت نهادن نتيجه بزرگ دانستن صدقه است، و بزرگ شمردن عمل عجب است، و از اين مطالب آشكار