وَ هِيَ خٰاوِيَةٌ عَلىٰ عُرُوشِهٰا ،«واو»حال راست،اى ساقطة،يقال:خوى البيت يخوى خوى بالقصر اذا سقط[و خوى] [٣]يخوى خواء اذا خلا على عروشها،بر سقفهايش و بناهايش.واحدش عرش [٤]،و عرب هر بناى را عرش خوانند،قال اللّه تعالى: وَ مٰا كٰانُوا يَعْرِشُونَ [٥]،اى يبنون.و«عريش»چفته باشد،و«عرش»سرير باشد في قوله: وَ لَهٰا عَرْشٌ عَظِيمٌ ،و عرش عبارت باشد[از ملك و] [٦]استقامت كار، قال الشاعر-شعر:

رأوا عرشي تثلّم جانباه فلمّا ان تثلّم افردوني
قوله: خٰاوِيَةٌ عَلىٰ عُرُوشِهٰا ،عبارت است از خراب آن جايگاه،يعنى سقفها و ديوارها افتاده.اگر گويند:سقف بر زمين افتد،چگونه گفت كه:بر [٧]سقف افتاد؟ يك جواب آن است كه:سقف او فتاده [٨]باشد اوّل،آنگه ديوارها بر سر آن افتاد [٩].و جواز ديگر آن است كه:«على»به معنى«مع»است،اى مع عروشها،چنان كه [١٠]هو على صغر سنّه،يقول الشعر و قال الشاعر [١١]:

فلو سالت سارة الحىّ سلمى على ان قد تلون [١٢]بي زماني
قٰالَ أَنّٰى يُحْيِي هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهٰا ،اى كيف يحيي،چگونه زنده كند خداى اينان را پس مرگشان!اين بر سبيل تعجّب گفت نه بر سبيل شكّ.

و سبب اين در روايت [١٣]محمد بن اسحاق عن وهب آن بود كه:چون خداى

[١] .تب:سليمانا باد.

[٢] .اساس+كه،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها زايد مى‌نمايد.

[٣] .اساس:در حاشيه زير وصالى رفته،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٤] .تب+باشد.

[٥] -سوره اعراف(٧)آيه ١٣٧.

[٦] .سوره نمل(٢٧)آيه ٢٣.

[٧] .تب،وز:كه آن بر،دب،لب،فق،مب،مر:كه از،آج:كه از بر.

[٨] .تب:بيفتاده.

[٩] .تب:افتاده.

[١٠] .تب+گويند.

[١١] .تب:بقول الشاعر شعر.

[١٢] .اساس:تلوم،با توجّه به تب تصحيح شد.

[١٣] .اساس:در رود اين آيه،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.