روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢١٥ - ترجمه
رات و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر ،آنكه به خوف و انقطاع مشوب نباشد، و اين براى آن گفت كه تا از اين فانى مكدّر دست بدارى،و چشم بدان باقى صافى دارى.
قُلْ أَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذٰلِكُمْ ،بگو اى محمّد خبر دهم شما را به بهتر از اين كه ذكرش برفت: مِنَ النِّسٰاءِ وَ الْبَنِينَ -تا به آخر آيت. لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ،براى متّقيان و پرهيزگاران [١]خدا ترسان. عِنْدَ رَبِّهِمْ ،به نزديك خداى ايشان-جلّ جلاله و عمّ نواله [٢]وَ جَنّٰاتٌ تَجْرِي ،بوستانها [٣]كه در زير آن جويها مىرود،يعنى در زير درختان آن جويها [٤]مىرود.
در خبر چنين است كه:جويهاى بهشت،تجرى في عين في غير اخاديد من الارض،در شكافته زمين نرود [٥]بل روى زمين رود و متفرّق نشود.اوّل گفت جايى كه مرجع ايشان بود بوستانهاى پردرخت است كه سايه آن زمين بپوشد.آنگه گفت:
در زير درختهايش [٦]آب [٧]روان است كه از جمله متنزّهات [٨]دنيا كه چشم را سود دارد و روح را راحت بود،سبزى [٩]بود و آب روان،آنگه سبزى [١٠]نباشد بىثمره از انواع ميوهها [١١]در او باشد،آنگه نزديك باشد تا تو را رنج نرسد. قُطُوفُهٰا دٰانِيَةٌ [١٢]،آنگه به خوف انقطاع منغّص نبود. خٰالِدِينَ فِيهٰا ،در آنجا هميشه باشند،اين لذّت چشم است ديگر چه باشد ايشان را؟ وَ أَزْوٰاجٌ مُطَهَّرَةٌ ،زنانى كه جفت ايشان باشند [١٣]، جفت گفت تا فايده سازگارى دهد.آنگه گفت نه چون زنان دنيا باشند در بند اعذار [١٤]،بل [١٥]مطهّر [١٦]باشند از بول و غائط و حيض و استحاضه و نفاس.آنگه آنچه بهتر [١٧]از اينهمه باشد خشنودى خداى باشد كه خداى از ايشان خشنود باشد و ايشان
[١] .مب،مر+و.
[٢] .مج،وز:عبارت«عند ربهم...و عم نواله»را ندارد.
[٣] .مج،وز:آج،لب،فق:بوستانهاى.
[٤] .مب+كه.
[٥] .لب:رود،فق،مب:برود.
[٦] .مج،وز:درختانش.
[٧] .مج،وز:آبها.
[٨] .وز،مب:منزّهات،لب،فق،مر:منسرحات.
[١٠] [٩] .مر:سبزه.
[١١] .اساس و همه نسخه بدلها:ميوها/ميوهها.
[١٢] .سوره حاقّة(٦٩)آيه ٢٣.
[١٣] .فق:زنانى باشند.
[١٤] .مج،وز:اعزار.
[١٥] .مر:بلكه.
[١٦] .لب:مطهّره.
[١٧] .مج،وز:به.