روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٧ - ترجمه
هر حالتى از حالات آن اسب خداى تعالى منفقش را صدقهاى [١]مىنويسد.
مكحول روايت كرد كه [٢]رسول-عليه السلام [٣]-گفت:آنكس كه بر اسب جهاد نفقت كند،همچنان[٣٦٩-پ]بود كه دست به صدقه گشاده.
فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ ،اخفش گفت:چون اسم موصول را صله[اى كه آيد] [٤]به فعل آيد در خبر مبتدا«فا»درآيد،براى آنكه كلام متضمّن شرط باشد،و تقدير چنين بود كه:
من انفق فلهم اجرهم.و«اجر»براى آن گفت تا بدانند كه رنج ايشان ضايع نيست.
و عِنْدَ رَبِّهِمْ براى آن گفت:تا بدانند كه فايت نيست. وَ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ براى آن گفت تا واثق [٥]باشند بر آنكه [٦]ايشان را ثواب خواهد بودن و عقاب نخواهد بودن،از مضرّت عقاب [٧]ايمن باشند اين جا خائف باشند كه: إِنّٰا نَخٰافُ مِنْ رَبِّنٰا [٨]و: يَخٰافُونَ يَوْماً [٩]تا آنجا ايمن باشند كه: فَوَقٰاهُمُ اللّٰهُ شَرَّ ذٰلِكَ الْيَوْمِ [١٠]و اين جا حزين باشند كه دانند كه:
ان الله يحب كل قلب حزين ،و: إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يُحِبُّ الْفَرِحِينَ [١١]،تا آنجا نباشند كه: وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ .
و قول آنان كه گفتند:آيت در باب اسب [١٢]مجاهدان آمد هم به اميرالمؤمنين على لا يقتر است،براى آنكه آن مقاسات و مكابدت كه در ره خداى او كرد كس نكرد،[و] [١٣]اگر اسب مجاهد [١٤]را برسد،مرد مجاهد [١٥]را بهتر رسد [١٦]،و اگر آنچه به چهار پاى دهند اين موقع دارد آن واقعتر باشد كه به مؤمنى دهند-و اللّه اعلم[بمراده] [١٧].
[١] .اساس،دب،آج،لب،فق،مب،مر:صدقه.
[٢] .همه نسخه بدلها:از.
[٣] .همه نسخه بدلها+كه او.
[٤] .اساس كه نونويس است:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٥] .تب+و استوار،وز،دب،آج،لب،فق،مب،مر:تا استوار و واثق.
[٦] .همه نسخه بدلها:به آن.
[٧] .دب:عذاب.
[٨] .سوره دهر(٧٦)آيه ١٠.
[٩] .سوره نور(٢٤)آيه ٣٧.
[١٠] .سوره دهر(٧٦)آيه ١١.
[١١] .سوره قصص(٢٨)آيه ٧٦.
[١٢] .تب:اسبان.
[١٣] .اساس:ندارد،با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٤] .همه نسخه بدلها بجز تب:مجاهدان.
[١٥] .آج،لب،فق،مب،مر+آن.
[١٦] .اساس كه نونويس است:چون نرسد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٧] .اساس كه نونويس است،ندارد،با توجه به تب و مج افزوده شد.