روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٧٠ - ترجمه
صدقه كه پس درويش بباشى [١].
وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشٰاءِ ،اى بالبخل،شما [٢]را بخل فرمايد.
مقاتل و كلبى گفتند:هركجا در قرآن فحشاست مراد زنا است،مگر در اين آيت كه مراد بخل است،شيطان تو را بخل فرمايد و نفس امّاره ميل به بخل كند،و آنكس كه از آن آفت با سلامت است مفلح اوست،قال اللّه [٣]تعالى: وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [٤].
ابن مهدى روايت كند كه:اعرابىاى [٥]بيامد و عنان فضل بن يحيى بن خالد بگرفت و گفت [٦]:
أ لم تر انّ الجود من صلب آدم
تحدّر [٧]حتّى صار في راحة الفضل
تناسله الفضل بن يحيى بن خالد
كذا كلّ معروف يصير الى النّسل
فضل [٨]تيرى [٩]در كمان نهاد تا به مرغى اندازد،اعرابى گفت [١٠]:
و قوسك جود و النّدى و تر لها
و سهمك فيه البشر فاقتل به [١١]فقري
فضل گفت:فقر تو به چند كشته شود [١٢]؟گفت:به صدهزار درم.بفرمود تا [١٣]بدادند،ندما او را ملامت كردند و گفتند:اين چه اسراف است؟او اين بيتها انشا كرد [١٤]:
اذا جمعت مالا يداى و لم انل
فلا انبسطت كفي و لا نهضت رجلي
اروني بخيلا نال خلدا ببخله
و هاتوا اروني باذلا مات من هزل [١٥]
على اللّه اخلاف الّذي اتلفت يدي
فلا [١٦]مهلكي بذلي و لا مخلدي بخلي
[١] .آج،لب،فق،مب،مر:نباشى.
[٢] .همه نسخه بدلها بجز دب:و شما.
[٣] .دب:قوله.
[٤] .سوره حشر(٥٩)آيه ٩.
[٥] .همه نسخه بدلها:اعرابى.
[١٠] [٦] .تب+شعر.
[٧] .اساس،تب،آج،فق،مب،مر:تجدّد،با توجّه به مج تصحيح شد.
[٨] .همه نسخه بدلها:و فضل.
[٩] .اساس كه كه در اين مورد نونويس است:تير،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .تب،آج،لب،فق،مب،مر:بها.
[١٢] .دب:به چند درم شكسته شود.
[١٣] .تب+او را.
[١٤] .تب:بيتها بگفت،قال-شعر.
[١٥] .آج در حاشيه افزوده:من بذل.
[١٦] .تب،مج:و لا.