روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٩ - ترجمه
هزينه كنند در راه خداى،و مال آنگه در ره خداى مصروف باشد كه قصد و نيّت و ارادت تو،خداى باشد،و طلب رضاى او.براى رضاى حق بايد نه براى رياى خلق،آنگه در راه[خداى] [١]باشد كه براى خداى باشد،اوّل در مقدّمه نيّتى [٢]چنين بايد كه سابق [٣]بود برآن،و در عقب آن رنجى نيايد [٤]از منّتى و اذيّتى، [اگر بدهى و] [٥]منّت ننهى و [٦]بر سر ستاننده نزنى و رنج بر دل او ننهى از تو قبول كنند،و اگر هيچ به وقتى از اوقات بر سر او زنى هم در آنوقت بر روى تو زنند،[به منّت منكّد [٧]مكن و به اذيّت مكدّر مگردان] [٨].كريم آن باشد كه بدهد و منّت بر خود گيرد [٩]،نه آنكه منّت برگيرنده نهد،[بدهد] [١٠]و عذر خواهد،چنان كه[بزرگى] [١١]گفت [١٢]:
يعطي عطاء المحسن الخضل النّدى
عفوا و يعتذر اعتذار المذنب
[و قال ]الآخر [١٣]:
يعطيك مبتدئا فان اعجلته
اعطاك معتذرا كمن قد اجرما
كريم آن باشد كه[يخفى و يعطى] [١٤]،عطا دهد و پوشيده دارد،بدهد و منّت ننهد،ببخشايد و ببخشد،به اوّل مطل ندهد و به آخر منّت ننهد،دعا نخواهد و جزا چشم ندارد و ثنا نجويد،و آنچه داده باشد با كس نگويد[٣٥٧-پ]چنان كه آن سر جوانمردان كرد:در شب بداد و به روز بازنگفت،شرط بر نهاد و منّت بر ننهاد،و شرط بر نهاد سايل را كه كس را [١٥]نگويد: لاٰ نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزٰاءً وَ لاٰ شُكُوراً [١٦].
[٥] [١] .اساس:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:نيّت.
[٣] .مج:سابقه.
[٤] .دب،آج،لب،فق:نه آيد.
[٦] .تب+اگر.
[٧] .مج،وز:منكده،دب:منكند.
[١١] [١٠] [٨] .اساس:ندارد،از تب افزوده شد.
[٩] .تب،دب،آج،لب،فق،مب،مر:بر خود نهد.
[١٢] .اساس كه نونويس است+العربيه،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[١٣] .تب+شعر.
[١٤] .مج،وز،دب،آج،لب،فق،مر:يعطى و يخفى،مر:ندارد،با توجّه به تب افزوده شد.
[١٥] .مج،دب،لب،فق،مب،مر:ندارد.
[١٦] .سوره دهر(٧٦)آيه ٩.