روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٣٧
كه ايمان آوردهايد بترسيد از خداى حق ترسيدنش،و نميريد الّا و شما مسلمان [١].
دست زنيد [٢]به رسن خداى همه و پراگنده مشويد و ياد كنيد نعمت خدا بر شما چون بوديد شما دشمنان،با هم آورد ميان دلهاى شما،در روز آمدى [٣]به نعمت او برادران و بوديد شما بر كنار كندهاى [٤]از دوزخ،برهانيد شما را از آن،همچنين بيان كند خداى براى شما آيتهايش تا همانا شما راهيافته شويد.
بايد كه باشند [٥]از شما جماعتى كه خوانند با نيكى و فرمايند نيكى [٦]و بازدارند از ناشايست،و ايشان رستگاران باشند.
و مباشيد چو [٧]آنان كه پراگنده شدند و خلاف كردند از پس ازآنكه به ايشان آمد حجّتها،ايشان آنانند كه بود ايشان را عذابى بزرگ.
قوله تعالى: إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ ،مجاهد گفت:سبب نزول آيت آن بود كه جهودان با مسلمانان بخلاف كردند [٨]در باب كعبه و بيت المقدّس.جهودان گفتند:
بيت المقدّس بهتر [٩]است از خانه كعبه براى آنكه مهاجر انبياست و زمين مقدّسه است،و مسلمانان گفتند:كعبه فاضلتر است،خداى تعالى اين آيت فرستاد.
ابن السميقع خواند:وضع بفتح الواو و الضاد،على معنى وضعه اللّه،يعنى خداى
[١] .آج،لب،فق:و بايد كه نباشد اجل شما مگر در آن حال كه مسلمان باشيد.
[٢] .وز:دست در زنيد.
[٣] .آمدى/آمديد.
[٤] .آج،لب،فق:كوهى.
[٥] .آج،لب،فق:باشد.
[٦] .آج،لب،فق:فرمايند به كارهاى كردنى به عرف شرع.
[٧] .آج،لب،فق:چون.
[٨] .دب،فق،مب،مر:خلاف كردند.
[٩] .آج،لب،فق،مب:مهتر.