روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩٩ - ترجمه
چنان كرد كه به ايشان ننگرد و بر ايشان رحمت نكند.
امّا معنى آن خبر كه روايت كردند:
ان الله تعالى لا ينظر الى صوركم و لا الى اعمالكم و لكن ينظر الى قلوبكم ،خداى تعالى به صورتهاى شما ننگرد،و به اعمال شما ننگرد،و لكن به دلهاى شما نگرد معنى آن باشد كه:اعتناى او به شأن صور و اعمال نباشد كه ظاهر است و همهكس بيند و بداند،انّما اعتناى او به شأن دلها باشد كه اعتبار به آن است،براى آنكه ايمان كه عمل بر او موقوف است و نيّت كه عمل به او درست باشد به دل تعلّق دارد،چنان كه يكى از ما گويد:من در فلان كار نمىنگرم،در فلان چيز مىنگرم،يعنى معتبر آن است به نزديك من.
ابو امامه گفت از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-گفت [١]:هركه او مال مردى مسلمان برد [٢]به سوگند،خداى تعالى او را دوزخ بواجب كند و بهشت بر او حرام كند.گفتند:اى رسول اللّه!و اگرچه چيزى اندك باشد؟گفت:و اگرچه شاخى از شاخهاى درخت اراك باشد.
جابر عبد اللّه انصارى روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه گفت:
عظيمتر كبيره شرك به خداى باشد و عقوق مادر و پدر و سوگند به دروغ،كه [٣]به آن خداى كه جان من به امر اوست كه هيچكس نباشد كه او سوگند خورد بر چيزى،و اگر همه چند پر سر اشكى [٤]باشد،و الّا علامتى از آن بر دل او بماند تا روز قيامت.
ابو هريره روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه گفت:سه كس آن باشند كه خداى تعالى به ايشان سخن نگويد،و بديشان ننگرد،و ايشان را تزكيه نكند،و ايشان را عذابى بود سخت:مردى كه او را آبى باشد فضله آنچه او را به كار آيد [٥]از مردمان رهگذرى بازدارد.و مردى كه بر كسى بيعتى كند و براى دنيا كند اگر مراد خود را او بيابد وفا كند و اگر نيابد وفا نكند به آن.و مردى كه متاعى دارد مشترى آيد تا بخرد و گويد:به چند خواستند،او سوگند خورد كه به چندين [٦]خواستند،و دروغ گويد،آن مرد او را باور دارد و آن بها بدهد.
[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:كه گفت.
[٢] .آج،لب،فق،مب،مر:ببرد.
[٣] .كذا:در مج:ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٤] .مج،وز،دب،آج،لب،فق:سراسكى(بدون نقطه)
[٥] .وز،دب:بايد،آج،لب،فق،مب:نايد،مر:نيايد.
[٦] .دب،آج،لب،فق:به چندى،مب:به چند.