روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩٦ - ترجمه
ذمّى را عامل كه از او جزيه ستدى مال من از او بستدى،امّا امروز معامله نمىكنم جز با فلان و فلان-و دو مرد را نام برد.
و گفتهاند:اكمل الدّيانة ترك الخيانة و اعظم الافلاس خيانة النّاس.و اين در معنى همان است كه رسول-عليه السلام-گفت:
الامانة تجرّ الرّزق و الخيانة تجرّ الفقر، گفت:امانت روزى آرد،و خيانت درويشى آرد.
إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَ أَيْمٰانِهِمْ -الآية،در سبب نزول اين آيت خلاف كردند.عكرمه گفت:آيت در ابو رافع آمد و كنانة بن ابى الحقيق [١]و حيىّ بن اخطب و جماعتى از رؤساى جهودان كه ايشان آياتى كه در تورات بود در نعت و صفت رسول-عليه السلام-بپوشيدند و پنهان كردند براى طمع حطام دنيا و حبّ رياست، تا جهودان از ايشان بر نگردند و آن مرسومى كه در اوقات بودى از ايشان فوت نشود.
كلبى گفت:جماعتى از علما و احبار جهودان بودند درويش،و سالى قحط بود،به نزديك كعب اشرف آمدند و از او پارهاى گندم خواستند.او گفت:چه گويى [٢]اين مرد را كه آمده است و دعوى نبوّت مىكند؟گفتند:پيغامبر خداست و صادق و راستيگر است.كعب ايشان را گفت:شما به نزديك من آمدهايد،و من در حق شما خير بسيار خواستم كردن از طعام و كسوت،و اكنون خويشتن را محروم كردى،بر وى [٣]كه شما را به نزديك من هيچ روى نيست.ايشان گفتند:ما را مهلت ده تا ما برويم و اين محمّد را ببينيم،و در كتاب نگريم و نعت و صفت او با نوشته [٤]تورات مقابل كنيم.
برفتند و رسول را-عليه السلام-بديدند و تورات بر گرفتند،و آن آيات كه در وصف رسول بود-عليه السلام-تغيير و تبديل كردند،و به خلاف آنكه بود بنوشتند،و به نزديك كعب اشرف آوردند [٥]،او ايشان را طعام داد و شادمانه شد به آن،و خداى تعالى اين آيت بفرستاد و نظير او در سورة البقرة،قوله: إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰابِ وَ يَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً أُولٰئِكَ مٰا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلاَّ النّٰارَ [٦].
[١] .مج و ديگر نسخه بدلها:لبانة بن ابى الحقيق،با توجّه به منابع و مآخذ خبر تصحيح شد.
[٢] .گويى/گوييد.
[٣] .مب،مر:محروم كرديد،برويد.
[٤] .آج،لب،فق،مب،مر+در.
[٥] .دب،آج،لب،فق:آمدند.
[٦] .سوره بقره(٢)آيه ١٧٤.