روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩٧ - ترجمه
انداختن گرفتند،همه تيرها به آب فروشد مگر تير زكريّا كه بر سر آب بماند.
سدّى گفت:تيرها در آب انداختند،همه آب ببرد مگر تير زكريّا كه بر سر آب ايستاده بماند.چون حال چنين بود،دست بداشتند و او را به زكريّا تسليم كردند.
و الكافل و الكفيل واحد يقال:كفل فلان لفلان بكذا و تكفّل به،قال الشّاعر:
فهو [١]لضلال الهوامي [٢]كافل
و حجّت آنان كه به تخفيف خواندند،قوله تعالى: أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ [٣]،و قوله تعالى [٤]: هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلىٰ أَهْلِ بَيْتٍ يَكْفُلُونَهُ لَكُمْ [٥].و به يك روايت از ابن كثير آمد:
«و كفلها»بكسر الفاء قياسا على ضمن فهو كفيل و ضمين،چنان كه سمع فهو سميع، و علم فهو عليم،و كفل فهو كافل قياسا على نظيره:قتل فهو قاتل.
و در مصحف عبد اللّه مسعود هست [٦]:و اكفلها زكريا،نظيره قوله [٧]: فَقٰالَ أَكْفِلْنِيهٰا وَ عَزَّنِي فِي الْخِطٰابِ [٨].
و زكريّا-عليه السلام-پيغمبرى [٩]بود معروف،و هو زكريّا بن آذر بن مسلم بن صدوق [١٠]من اولاد سليمان بن داودند-عليهما السلام.
و«زكريّا»به قصر لغت است،و آن قرائت حمزه و كسائى و خلف و حفص است،و به مدّ قرائت قرّاء است.
زكريّا او را به [١١]خانه برد و به خاله او سپرد و دايه [١٢]بگرفت تا شير مىداد او را.
چون بزرگ شد و بالغ گشت براى او محرابى بنا كرد،يعنى صومعه [١٣]،و در آن بر بالاى كرد چنان كه جز به نردبان بر او نشايستى شدن [١٤]-چنان كه در خانه كعبه هست.
[١] .دب،آج،لب،مر:هو.
[٢] .كذا:در اساس و همه نسخه بدلها:تفسير طبرى(٢٤٢/٣):الهوافى،و قد روى:الهوام.
[٣] .سوره آل عمران(٣)آيه ٤٤.
[٤] .دب،آج،لب+جلّ جلاله.
[٥] .سوره قصص(٢٨)آيه ١٢.
[٦] .اساس:است،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+تعالى.
[٨] .سوره ص(٣٨)آيه ٢٣.
[٩] .وز،دب:پيغامبرى.
[١٠] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:صدوف.
[١١] .وز:با.
[١٢] .فق:دايه/دايهاى.
[١٣] .فق:صومعه/صومعهاى.
[١٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:نتوانستند شدن.