روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٥ - ترجمه

عبد اللّه مبارك گفت:در نزديك [١]سفيان ثورى شدم به مكّه،بيمار بود و داروى [٢]خورده بود،و اندوهى مى‌بود او را.گفتم:چه بوده است تو را؟گفت:

بيمارم و داروى [٣]خورده‌ام.گفتم:پيازى هست؟بفرمود تا بياوردند،بشكستم و گفتم:به بوى،بازگير آن به بوى [٤]بازگرفت [٥]،عطسه چندش فراز آمد و گفت: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِينَ [٦]،و ساكن شد [٧]مرا گفت:يا بن المبارك فقيه و طبيب.گفتم:

دستور باشى [٨]كه مسئله چند بپرسم؟گفت:بپرس.گفتم:اخبرني ما النّاس،مرا بگوى تا مردم كيست؟گفت:فقيهان.گفتم:پادشاهان كيستند؟گفت:زاهدان.

گفتم:اشراف كيستند؟گفت:پرهيزگاران.گفت:غوغا كيستند؟گفت:آنان كه گردند و احاديث [٩]نويسند براى آن تا مال مردمان [١٠]خورند.گفتم:سفلگان كه‌اند؟ گفت:ظالمانند،آنگه وداعش كردم.مرا گفت:يا ابن المبارك!اين خبر و مانند اين نگاه دار كه امروز ارزان است پيش ازآن‌كه گران شود به بها نيابند.

بعضى دگر گفتند:مراد«ملك»بر ابليس است و قهر او،چنان كه خداى تعالى از او حكايت كرد كه او مردانى را كه پاى در طاعت او ننهند [١١]استثنا كرد و از حزب خود بيرون آورد،آنجا كه گفت: إِلاّٰ عِبٰادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ [١٢]،و رسول -عليه السلام-گفت:

انّ الشّيطان يجري من [١٣]ابن آدم مجرى الدّم، شيطان[٤١٣-ر] از بنى آدم چنان رود كه خون،يعنى وسواس او چنان به رگهاى او بشود كه خون رود.