روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٤ - ترجمه

وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشٰاءُ ،و ملك ازآن‌كه خواهى بستانى تا مقهور هواى نفس شود،و هوا بر او غالب شود،[هواپرست شود] [١]،چنان كه گفت: أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلٰهَهُ هَوٰاهُ [٢]،پادشاه آن است كه بر [٣]خود پادشاه است:

ملكت نفسي فذاك ملك ما مثله للانام [٤]ملك
فصرت حرّا بملك نفسي فما لخلق علىّ ملك
[و الآخر] [٥].

من ملك النّفس فحرّ ما هو و العبد من يملكه هواه
بعضى ديگر گفتند:«ملك»عافيت [٦]است،قال اللّه تعالى:و جعلكم ملوكا [٧]...،قيل:اراد اصحاء،و در مثل هست كه:تن‌درستى پادشاهى است.

و رسول-عليه السلام-گفت:

من اصبح آمنا في سربه معافي [٨]في بدنه [٩]عنده قوت يومه فكانّما حيزت له الدّنيا بحذافيرها، گفت [١٠]:هركه در روز آيد ايمن در راهش تن‌درست و قوت روز دارد پندار [١١]كه ملك دنيا جمله او راست.و گفته‌اند:

ملك قناعت است.

رسول-عليه السلام-گفت:

ملوك الجنّة من امتى القانع يوما بيوم فمن اوتى ذلك فلم يقبله بقبوله [١٢]و لم يصبر عليه تشكرا [١٣]قصر عمله [١٤]و قلّ عقله، گفت:پادشاهان بهشت قانعان به قوت باشند،روز به روز [١٥]هركس را كه اين بدهند و قبول نكند به شكل،و صبر نكند برآن عملش قاصر باشد و عقلش اندك [١٦].