جا شكّى لازم آيد بر گوينده،و شكّ بر او روا نيست-تبارك و تعالى-و اين لازم نيست براى آن‌كه يكى از ما گويد:اين كار روا مدار اگر مسلمانى و اگر خداى [١]دانى، غرض او در اين حديث تذكير خداى باشد او را و حرمت مسلمانى،نه آن‌كه او شاك باشد[٣٧٢-پ]در اسلام آن‌كس [٢].

فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا ،اى اعلموا،اگر نكنيد و فرمان نبريد بدانيد و آگاه باشيد [٣]،يعنى اگر نكنى [٤]آنچه شما را گفتند [٥]از رها كردن باقى ربا، فَأْذَنُوا ،قرائت عامّه قرّاء فَأْذَنُوا است به«الف»وصل،من اذن يأذن.و حمزه خواند و عاصم [٦]به روايت ابو بكر:فأذنوا من الايذان،اى اعلموا انفسكم او غيركم،يقال:اذن الشّىء يأذن اذنا و اذنا اذا سمعه [٧]و علمه،و اذنته اى اعلمته.و اصل كلمه از اذن باشد كه گوش است،براى آن‌كه ايذان ايقاع في الاذن باشد.

بِحَرْبٍ مِنَ اللّٰهِ وَ رَسُولِهِ ،يعنى اگر اين،كار نبنديد [٨]و از سر استحلال ربا بنرويد،آگاه باشيد [٩]كه شما محارب خدا و رسوليد [١٠]،و خداى و پيغامبر محارب شمااند،يعنى شما به اين دليرى و جرئت كه مى‌كنيد [١١]بر خداى و رسولش با ايشان كالزار [١٢]مى‌كنى.

سعيد جبير گفت از عبد اللّه عبّاس كه:روز قيامت رباخوار [١٣]را گويند:

خذ سلاحك للحرب ،سلاح برگير تا با خداى كالزار [١٤]كنى.

[١] .تب+را.

[٢] .تب،مب+قوله تعالى.

[٣] .همه نسخه بدلها بجز تب:اگر نكنى و فرمان نبرى بدانى و آگاه باشى.

[٤] .تب:نكنيد.

[٥] .اساس:گفته‌اند،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٦] .وز+و كسائى.

[٧] .اساس كه نونويس است:علمه،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٨] .تب:نبنديد(بدون نقطه)،مج،وز،آج،لب،فق،مر:بندى،دب:نبندى.

[٩] .مج،وز،دب،آج،لب،فق،مر:بنروى،آگاه باشى،دب+ بِحَرْبٍ مِنَ اللّٰهِ وَ رَسُولِهِ .

[١٠] .مج،وز،دب،آج،لب،مر:رسولى/رسوليد،تب:محارب خداييد و از آن رسول.

[١١] .مج،وز،دب،آج،لب،فق:مى‌كنى/مى‌كنيد.

[١٤] [١٢] .تب،مج،وز،دب،آج،فق:كارزار.

[١٣] .مج،وز،آج،لب،فق،مب:رباخواران،دب،رباخواران.