روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٩ - ترجمه
ايشان خرماى بسيار بسلف [١]خريده بودند،[٣٧٢-ر]و [٢]چون وقت محلّ در آمد مطالبه كردند،ايشان گفتند:اگر حقّ شما بدهيم چيزى به ما بنماند [٣]و ما بىبرگ مانيم، آنچه شما راست نيمه [٤]بستانيد و نيمه ديگر مضاعف كنيد [٥]تا دگر سال بدهيم،چنين كردند.رسول-عليه السلام-[چون] [٦]بشنيد،نهى كرد،و خداى تعالى اين آيت فرستاد،و ايشان آن را انقياد [٧]كردند و سرمايه بستدند.
سدّى گفت:آيت در عبّاس و خالد وليد آمد،و ايشان هر دو انباز بودند، در جاهليّت ايشان سلف كردندى و ربا دادندى در بنى عمرو بن عمير [٨]،و ايشان قومى بودند از ثقيف،چون اسلام در آمد [٩]،ايشان را مالى عظيم جمع شده بود [١٠]بر ايشان خداى تعالى اين آيت فرستاد.رسول-عليه السلام گفت:هر ربايى [١١]كه در جاهليّت دادهاند من وضع كردم،و اوّل ربا كه وضع مىكنم رباى عمّ من است عبّاس عبد المطّلب [١٢]،و هر خونى كه در جاهليّت كردهاند من وضع كردم،و اوّل خونى كه وضع مىكنم خون ربيعة بن الحارث بن عبد المطلب[است] [١٣]پسر عمّ من،و او را قبيله هذيل كشته بودند [١٤].
مقاتل گفت:آيت در چهار برادر ثقفى آمد:مسعود و عبد ياليل و حبيب و ربيعه،و ايشان پسران عمرو بن عمير بن عوف الثّقفيّ بودند،و ايشان از بنو المغيره وام ستدندى و ربا گرفتندى از ايشان.چون[اسلام] [١٥]در آمد و رسول-عليه السلام- طايف بستد و با ثقيف صلح كرد و ايشان ايمان آوردند،اين چهار برادر نيز ايمان
[١] .اساس:سلف،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .همه نسخه بدلها:ندارد.
[٣] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:نماند.
[٤] .تب،دب،فق:نيمه.
[٥] .مج،وز،دب،آج،لب:كنى/كنيد.
[٦] .اساس كه نونويس است:ندارد،با توجّه به تب افزوده شد.
[٧] .اساس كه نونويس است:رها،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مب:بني عمرو و بنى عمير.
[٩] .اساس كه نونويس است:آوردند،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٠] .اساس كه نونويس است:جمع شد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .همه نسخه بدلها:ربا.
[١٢] .تب،وز،دب:عبّاس بن عبد المطّلب.
[١٥] [١٣] .اساس كه نونويس است:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٤] .همه نسخه بدلها+و.