تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٨٨ - شرح آيات
مورد مؤاخذه قرار دهد، كه در نتيجه چنين انديشه نادرست، بدكاران بدان برانگيخته مىشوند كه به پيشروى در راه فسق و انحراف با اين بهانه ادامه دهند، و اين خود يكى از معانى گفته خداوند متعال است كه گفت: «وَ ذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ أَرْداكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ- و اين است پندار شما كه درباره پروردگار خودتان چنين مىپنداشتيد و شما را نابود ساخت و از زيانكاران شديد»، [٣٣] و يادآورى از اين مطلب روح تقوا را در قلبها جايگزين مىسازد و از پيشروى به سوى دوزخ جلوگيرى مىكند! [٩] انسان نمىتواند در خلأ حركت كند، و به همين سبب است كه چون قريهها از امر خدا (برنامهها و مقررات او) سرپيچى كردند، براى خود نظامها و قوانينى بشرى پديد آوردند، ولى آيا به هدفهاى خود رسيدند يا، دست كم، به مصالح و اميال خويش راه پيدا كردند؟ هرگز ... از آن روى كه رسالتها و راههاى خدا تنها چيزى است كه آدمى را خوشبخت مىسازد و جوابگوى نيازمنديهاى او مىشود، و به همين سبب با گذشت زمان، همراه با رسالتى پس از رسالت ديگر، و با نسلى پس از نسل ديگر، عنوان خطى ثابت پيدا كرده است، در صورتى كه مذاهب و روشهاى بشرى يكديگر را باطل مىكنند، و هر زمان كه مترفان مذهبى را بدعت گذاردهاند كه جانشين رسالتهاى خدا و فرستادگان او باشد و سرپوشى براى تسلط نامشروع ايشان بر گردنهاى مردمان بگذارد، هر چه زودتر فساد آن آشكار و آثار بد آن انتشار پيدا كرده است و به همين جهت ناچار آن را به مذهبى ديگر يا فاسدتر تبديل كردهاند، و ما هم اكنون از ورشكستگى مذهب اشتراكى و اين كه چه بدبختى و فساد گستردهاى را براى مردمان سبب شده است، چيزها مىشنويم و در روزنامهها مىخوانيم. آيا اين وبال و عذاب نيست؟! چرا، ولى آيا مردمان به برنامههاى وحى باز مىگردند؟
هرگز ... بزرگان ايشان مذهب باطل ديگرى بر ايشان مىسازند و با آن سرگرمشان مىكنند.
[٣٣] - فصلت/ ٢٣.