«وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ‌- دوست دارند كه تو مداهنه كنى و نرمى نشان دهى تا آنان نيز به مداهنه بپردازند.» چنان مى‌نمايد كه مداهنه از دهن به معنى روغن گرفته شده و معنى آن روغن نهادن بر روى چيزى است تا نرم و فرمانبردار شود، يعنى آنان طمع آن دارند كه تو، اى رسول خدا، در تنازل و صرف نظر كردن از بعضى از ارزشهاى الاهى و ايستارها مطيع ايشان شوى تا آنان نيز از بعضى از ايستارهاشان نسبت به تو و رسالت چشمپوشى كنند، به همان گونه پيش از آن بعضى از رؤساى دينى يهود و نصارى نيز چنين كرده بودند.

و چه بسيار دستگاههاى رهبرى مكتبى كه در معرض اين فشار حيله‌گرانه قرار گرفتند، و به همين سبب سخت نيازمند به تقواى از خدا بودند. و در اين شك نيست كه بزرگترين مداهنه‌اى كه مترفان كوشش مى‌كنند تا قيادتهاى دينى را گرفتار آن سازند، جدا كردن دين از سياست تا زمينه براى آنان فراهم شود كه با مقدرات ملتها به صورتى بهتر بازى كنند، و سلطه ايشان از پيدا شدن انقلابى در اجتماع نيكوتر در امان بماند، بدان سبب كه ارتباط دين با سياست آن را به ايجاد انقلاب براى آزاد شدن از سلطه و دست يافتن به تغيير و تحوّل برمى‌انگيزد.

آدمى به سبب مداهنه از طريق دو عامل تأثير مى‌پذيرد: اول مفتون شدن به داراييها و زيورهاى دنيايى كه مترفان تقديم مى‌كنند، و: دوم تغيير دادن قناعت رهبر به بهايى كه درباره آن گرفتار مداهنه مى‌شود و از آن چشم مى‌پوشد تا به چيزى برتر از آن دست يابد، و لذا مستكبران بخش بزرگى از امكانات تبليغى خود را براى تحقق بخشيدن به اين هدف تخصيص مى‌دهند، و به محاربه با قناعتهاى افراد مكتبى نه تنها در اجتماع و بس بلكه در اندرون جانهاى خود نيز، مى‌پردازند، پس مثلا آنان را مى‌بينيم كه از راه تبليغات گمراه كننده خود اين انديشه را رواج مى‌دهند كه مجاهدانى كه براى رسيدن به اصلاح جامع و فراگير تلاش مى‌كنند، براى ايجاد ترس و برقرار كردن حكومتى مبتنى بر ايجاد ترس و ارهاب به كار برمى‌خيزند، و آن‌