تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٠ - شرح آيات

هر ركن از آنها كه عملا اسم است منسوب به آن آفريد». [٢] و شايد به سبب عظمت نامهاى سه‌گانه‌اى كه خدا آنها را براى آفريدگان خود آشكار كرده است بوده كه ملاحظه مى‌كنيم امامان راهنما معمولا پروردگارشان را به آنها توصيف مى‌كنند، و هيچ كلامى از خدا را نمى‌شنوى مگر اين كه درباره آن بگويند: خداوند تبارك و تعالى چنين گفت ... پس آيا معنى «تبارك» چيست؟

مهمترين و آشكارترين معنى اين اسم بزرگ، خير فراوان مستمر و دايمى است كه پيوسته از مقام آفريدگار با پياپى رسيدن نعمتهاى او به كاينات مى‌رسد، و اگر چنان نمى‌بود/ ١٣٦ آسمانها و زمين و آنچه ميان آنها است بر جاى نمى‌ماند و متلاشى مى‌شد، و اين خير در مقام و در حق آفريدگان نيز كه در حال نمود و تكامل مستمرند، پيوسته مى‌رسد، و خالق آنها بركتى در پى بركتى ديگر به آنها مى‌دهد، و اين دلالت بر آن دارد كه سير و جريان آفرينش جنبه تصاعدى دارد. و آن توسعه و گسترشى كه آفريدگار، هر لحظه پس از لحظه ديگر، به آسمانها مى‌دهد و با اين گفته خود به آن اشاره كرده است وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ‌، [٣] تا مظهرى از بركات خدا بوده باشد، و در قرآن اشاره‌هايى به اين معنى آمده كه بعضى از آنها را در اين جا مى‌آوريم: خداوند متعال در هنگام سخن گفتن از رسالت چنين گفته است تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‌ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً، [٤] بدان سبب كه فرقان نعمتى پيوسته و خيرى مستمر و بخششى قطع ناشدنى از دنيا و تا آخرت است. و از همين روست كه اسم پروردگار ما را «تبارك» قرار داده است، و هنگام سخن گفتن از ايجاد انسان از حالى به حال ديگر تا آن گاه كه او را با نعمت عقل به حد كمال رساند، چنين گفته است ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ‌، [٥] و در ضمن بيان نعمتها و بركات او كه در آسمان است