تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٢ - شرح آيات
باشد، ايام عده پايان مىپذيرد». [٢٢] و به اين توجه نمىشود كه فاصله ميان طلاق و وضع حمل، مثلا، هشت ماه بوده است يا يك لحظه. و علتى كه بر اثر آن عدّه زن باردار تا زمان وضع حمل محسوب مىشود، اين است كه مسئوليت باردارى ميان پدر و مادر مشترك است و به همين جهت زمان آن تا هنگام بر زمين نهادن بار ادامه پيدا مىكند كه گاه هشت ماه طول مىكشد، و اين خود فرصتى بزرگتر را براى انديشيدن و رجوع كردن در اختيار شوهر قرار مىدهد، و چه بسا كه پس از آمدن فرزند خدا دوستى او را به قلب پدر بيندازد و او را متكفل شود، و شايد ظاهر آيه دليل بر اين باشد كه حتى اگر زن خود سبب افكندن جنين باشد باز هم عده پايان مىپذيرد بدان جهت كه پايان آن هنگام وضع حمل است. اما زن باردارى كه شوهر او فوت كند، دورترين ايام عده را دارد، و سماعة از امام صادق از امام باقر- عليهما السلام- روايت كرده است كه گفت: «زنى حامله كه شوهرش فوت كند، پايان عدّهاش پايان دو مدت است: اگر آبستن باشد و چهار ماه و ده روز بگذرد و بار خود را بر زمين ننهد، عدّه او تا زمانى است كه وضع حمل كند، و اگر بار خود را پيش از چهار ماه و ده روز بر زمين نهد، پس از وضع حمل باقى چهار ماه و ده روز را بايد عدّه نگاه دارد، و اين درازترين دو عده است». [٢٣] «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْراً- و آن كه از خدا بترسد، خدا كارش را بر او آسان مىسازد.» بنا بر اين، راه سالمى كه شايسته است آدمى براى بيرون آمدن از سختى و دشواريهاى سخت در پيش گيرد، تقوا است، و اين كه بعضى چنان گمان كردهاند كه شخص مىتواند در كارهاى خود با مخالفت حدود و احكام خدا به يسر و آسانى برسد خطا است.
«ذلِكَ أَمْرُ اللَّهِ أَنْزَلَهُ إِلَيْكُمْ- اين فرمان خدا است كه آن را به سوى شما
[٢٢] - همان منبع، ص ٤٢١.
[٢٣] - همان منبع، ص ٤٥٥.