تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٠ - شرح آيات

فيزيك و نظاير اينها تجلّى پيدا مى‌كند، آثار خود را در جهان تشريع نيز دارد، در آن جا كه خدا عده معينى از روزها را همچون حقّى از حقوق و واجبى از واجبات مرد پس از طلاق معين كرده است. و طبيعة حكمتى نه تنها براى خود عدّه نگاه داشتن، بلكه براى متفاوت شدن عدّه از زنى تا زن ديگر نيز وجود دارد كه براى انسان در عده‌هاى متفاوت با يكديگر پس از انديشيدن عميق درباره آنها آشكار مى‌شود.

«وَ اللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ‌- و كسانى از زنان شما كه به سنّ يأس رسيده و از ماهريزش حيضى بر كنار مانده‌اند، در صورتى كه در اين باره شك داريد.» كه آيا راستى به سنّ يأس و يائسگى رسيده‌اند يا نه؟

«فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أَشْهُرٍ- پس عدّه آنان سه ماه است.» بنا بر اصل سابق كه عدم يأس است، كه حكم آنان را همچون حكم زنان عادى قرار مى‌دهد. ولى اگر معلوم و آشكار شود كه يائسه‌اند، ديگر عدّه‌اى نگاه نمى‌دارند. و چون از امام صادق- عليه السلام- درباره زنى كه از حيض شدن مأيوس شده و شوهرش او را طلاق داده بود پرسش كردند، گفت: «از او جدا شده است/ ٦٧ و عده‌اى ندارد». [١٩] و آنچه از نصوص برمى‌آيد، ماهها عبارت از ماههاى قمرى است.

«وَ اللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ‌- و زنانى كه به سنّ خونريزى ماهانه (حيض) نرسيده‌اند.» اگر شك در آن پيدا شود كه آيا به سن آغاز ماهريزش رسيده‌اند، عده آنها همچون كسى است كه به سن يأس رسيدن او مشكوك بوده باشد، يعنى سه ماه، بنا بر احتياط، پس اگر به آغاز ماهريزش نرسيده باشند، به هيچ كس زيانى نمى‌رساند، و اگر ماهريزش ايشان آشكار شود، مرد تكليف شرعى خود را عمل كرده است. و گرنه دختر كوچك هر چند كه در معرض همخوابگى قرار گرفته باشد،