تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٣ - شرح آيات
اندامها، چون كسى آن را در غير كارى به كار برد كه خدا براى همين كار آن را به او عطا كرده بوده است، به او خيانت كرده است، [٥٧] و اطلاق معنى درستتر است، پس امانت عبارت از هر چيزى است كه آدمى بر نگاهدارى از آن امين شمرده شده است، و پيمان به معنى هر چيزى است كه درباره آن با كسى قرارى گذاشته و بر خود گرفته است كه نسبت به آن قرار وفادار بماند، و آشكارترين مصداق امانت عقل است و مسئوليتى كه در برابر اختيار حق بر عهده انسان مىگذارد، و در رسالتهاى خدا تجلّى پيدا مىكند، و اين همان امانتى است كه خدا بر آسمان و زمين عرضه كرد و آنها بردن آن را تحمل نكردند و از آن ترسيدند و انسان حمل آن را بر عهده گرفت. و نيز آشكارترين مصداق عهد همان عهد و پيمان است كه خداوند متعال از فرزندان آدم گرفت و از پشتهاى ايشان و از فرزندان آيندهشان، و آنان را بر خودشان گواه گرفت و پرسيد كه: آيا پروردگار شما نيستم؟ و آنان گفتند: بلى ما گواهيم، تا در روز قيامت نگوييد كه ما غافل بوديم وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ. [٥٨] و نمازى كه انسان را از خيانت كردن در امانت و عهد باز ندارد، و روح وفا كردن به آنها و رعايت آنها را به انسان نبخشد، چه ارزشى مىتواند داشته باشد؟! هفتم: قيام به شهادت.
/ ٣٧٤ «وَ الَّذِينَ هُمْ بِشَهاداتِهِمْ قائِمُونَ- و كسانى كه به دادن گواهيهاى خويش برمىخيزند.» پس شهادت را كتمان نمىكنند، و شهادت دروغ نمىدهند، خواه به سود ايشان باشد يا به زيانشان، بدان سبب كه آنچه مهم است بر پاداشتن حق و بلند آوازه كردن كلمه آن براى رضاى خدا است. و در نتيجه آنان از فشارهايى كه براى
[٥٧] - الميزان، ج ٢٠، ص ٢١.
[٥٨] - الاعراف/ ١٧٢.