تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١٥ - شرح آيات
خداوند متعال به اصحاب بهشت توانايى گسترده براى آن عنايت مىفرمايد كه از نعيم آن برخوردار شوند، پس هر چه بخواهند مىتوانند بخورند و بياشامند و هيچ مانعى بر سر راه خود ندارند، و رسول اللَّه (ص) گفت: «سوگند به آن كه جان من به دست او است كه يك مرد از ايشان قوت صد مرد را براى خوردن و آشاميدن و همخوابگى كردن دارد». [٥٧] بدان سبب كه هدف رسالت اصلاح انسان است، به ذكر داستانهاى تاريخ و صحنههاى قيامت به اندازهاى مىپردازد كه ميان اين دو ارتباط وجود داشته باشد، تا ايستار سليم ما را در برابر آنچه يادآور مىشود محدود سازد، چنان كه نيز در اين باره گفتيم كه: قرآن چنان نمىخواهد كه ما تنها در لحظه گذران كنونى زندگى كنيم، بلكه چنان مىخواهد كه لحظه حال را در پرتو گذشته و آينده بگذرانيم ... و بدين گونه وحى بر ما آشكار مىسازد كه نعيم بهشت نتيجهاى از انجام دادن عمل شايسته و صالح در دنيا است.
/ ٢٩٩ «بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَةِ- به سبب آنچه در ايام گذشته از پيش فرستاديد.» بدين گونه آرزوها و گمانهاى دروغين فرو مىريزد، و انسان در برابر مسئوليت خويش قرار مىگيرد. و بيشتر مفسّران بر آنند كه «أسلفتم» به معنى روزه است، و در الدرّ المنثور به اين گفته خدا در حديث قدسى استناد شده است كه: «اى دوستان و اولياى من! در دنيا بسيار به شما نگاه كردم كه لبهاى شما به سبب نخوردن نوشيدنيها خشكيده بود، و چشمانتان فرو رفته، و شكمهاتان خالى مانده، پس امروز در نعيم خويش باشيد و با گوارايى بخوريد و بنوشيد به سبب كارهايى كه در روزگاران گذشته به انجام رسانيده بوديد»، [٥٨] و فخر رازى به معنايى لطيف در كلمه توجّه كرده و گفته است: إسلاف در لغت به معنى از پيش
[٥٧] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٤٦.
[٥٨] - الدر المنثور، ج ٦، ص ٣٦٢.