تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠٠ - شرح آيات
نيست، و اين امر مسلّمى فطرى و عقلى است، و چنان است كه آيه بگويد: اى مردم! تكذيب شما به آخرت چيزى را تغيير نمىدهد، و نيز حوادثى را كه با آن پيوستگى دارد، پس آيا تكذيب ما- مثلا- از تأثير دميدن اسرافيل در زمين و كوهها مىتواند مانع وقوع آن شود؟ هرگز ...
كتاب خدا ما را به غيب مىرساند، چه صحنه ديگرى از صحنههاى واقعه قيامت را در برابر ما قرار مىدهد كه شكافته شدن آسمان داراى آفرينش متقن و متين است به صورتى كه همچون پارچه پوسيده و كهنهاى مىشود كه به شكل خاكستر يا غبار درآمده باشد
«وَ انْشَقَّتِ السَّماءُ- و آسمان شكافته شد.» آسمان متين و استوارى كه هيچ سوراخ و سستى در آن وجود نداشت.
«فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ- پس در آن روز سست شد.»/ ٢٨٤ يعنى سستى فراوان پيدا كرده و پيوستگى اجزاء آن به يكديگر كاهش يافت، و اين نه تنها در هيكل آن است بلكه در همه هستى و كيان آن چنين مىشود.
بدان سان كه بر چيزى ديگر تبديل صورت مىدهد و همچون فلز گداخته يا روغن روان درمىآيد، چنان كه خداى تعالى گفت يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ. [٣٧] بدين گونه آسمان ديگر سقف محفوظى نيست كه زمين را از شهابها و آسمانسنگها محفوظ نگاه دارد.
صحنه بزرگ ديگر منظره فرشتگان در همه جا و هشت فرشته بزرگ است كه عرش الاهى را بر بالاى سر خود حمل مىكنند.
«وَ الْمَلَكُ عَلى أَرْجائِها- و فرشتگان بر كرانهها و نواحى مختلف آن.» گفتهاند كه ضمير هاء به آسمان باز مىگردد كه شكافته شده و به صورت قطعات جدا از يكديگر درآمده و بر هر يك از آنها فرشتگان فراوان قرار گرفتهاند.
«وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ- و عرش پروردگارت را در
[٣٧] - ابراهيم/ ٤٨.