تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٢ - شرح آيات
، [٤] يعنى واقع شد و احاطه كرد.
آنچه به نظر درباره معنى اين كلمه، علاوه بر آنچه گذشت، مىرسد چنين است: آن حقى است كه وقوع پيدا مىكند و از حقايق پرده برمىدارد و آنها را آشكار مىسازد، چنان كه خداوند متعال گفت وَ يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ، [٥] يعنى حق را برقرار و آشكار مىسازد و باطل را مغلوب آن مىكند. و چون بدانيم كه بيشتر مردم با حجابهاى رنگارنگ از ديدار حق محجوب ماندهاند، به آسانى متوجه معنى «الحاقّة» خواهيم شد، چه همين است كه پردههاى مانع ديدن حق را از او دور مىكند، و حدّت بصرى به او مىدهد كه با آن بتواند حقايق را ببيند، يعنى حقيقت آنچه پيامبران با كتابهاى الاهى آوردهاند، و حقيقت نفس خود و اعمالش تا بر وى معلوم شود كه از اصحاب حق «اليمين» است يا از اصحاب باطل «الشمال»، و حقيقت/ ٢٦٨ سرنوشتش ... و قيامت چيزى نيست كه حق را حقيقت بخشد و به آن تحقق دهد، بدان سبب كه حقّ و باطل دو چيزند كه حوادث آنها را نمىسازد، بلكه نقش قيامت كشف و آشكار كردن آن است، و تحريك كردن جانها و نفوس به تسليم شدن به آن، چه با حوادث هولناك آن همه پردهها را از مقابل قلب و چشم او دور مىكند تا حق را ببيند، چنان كه در معنى يوم التغابن به آن اشاره كرديم و گفتيم كه آن روزى نيست كه مردم به مغبون كردن و خدعه ورزيدن نسبت به يكديگر مىپردازند، بلكه اين تغابن ايشان كه در دنيا داشته و به آن عمل مىكردهاند آشكار مىشود، و پروردگارمان عظمت قيامت و اين صفت آن را براى ما مورد تأكيد قرار مىدهد و مىگويد
«مَا الْحَاقَّةُ- حاقة (حق واقع شونده) چيست؟» آن امرى است كه، از لحاظ مادى، با حدوث وقايع هراس انگيز جهانى آن عظيم است، و عظمت معنى آن به سبب آثارى است كه در نفوس- همه نفوس-
[٤] - هود/ ٨.
[٥] - الأنفال/ ٧.