[١٢٤] ج: آمادگى معنوى در جنگها داراى تأثير بزرگ است، و اسلام براى آن اهميت فراوان قايل است و آن را مهمترين عنصر در جنگ مى‌داند، و آن ايمان داشتن به پيروزى است (پس از مؤمن بودن به ارزشهايى كه سرباز به خاطر آنها مى‌جنگد).

«إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ‌- در آن هنگام كه به مؤمنان مى‌گفتى: آيا شما را بس نيست كه خداوند سه هزار فرشته براى يارى شما فروفرستد؟» [١٢٥] و فرشتگان در كنار شما ايستادند، ولى اين بدان معنى نبود كه آنان به جاى شما جنگيدند، و فرود آمدن ايشان پس از تحقق يافتن دو امر بود

اولا: آنان پس از آن فرود آمدند كه شما به همه واجبات جنگ (صبر و تقوى بنا بر تفسير پيشين اين دو كلمه) پرداختيد، و حيله‌اى براى شما به سبب سرعت حيله‌گرى دشمن باقى نماند.

«بَلى‌ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ‌- آرى، اگر شكيبايى ورزيد و پرهيزگارى كنيد، و آنان (- مشركان) از خشم بر سر شما آيند، خداوند با پنج هزار فرشته نشانگذار شما را يارى كند،» يعنى فرشتگانى كه دشمن را مى‌كشند و نشانه‌اى در او باقى مى‌گذارند.

[١٢٦] ثانيا: مهمترين خدمتى كه فرشتگان براى شما به انجام رسانيدند، بازگرداندن اعتماد نفس به شما بود و اطمينان يافتن قلبهاى شما به پيروزى.

/ ٦٥٠ «وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى‌ لَكُمْ وَ لِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِهِ‌- و اين را خدا جز مژده‌اى براى شما قرار نداد، و براى آن چنين كرد كه دلهاى شما آرام گيرد.» اما پيروزى حقيقى از خدا است نه از فرشتگان، و خدا توانايى آن دارد كه پيروزى را به هزار و يك سبب فراهم آورد، ولى آن را جز با شايسته بودن كسى كه پيروزى را بر او نازل مى‌كند فرو نمى‌فرستد.

«وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ‌- و پيروزى جز از نزد خداى‌