تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٨ - تدبر و واقعيت خارجى

/ ٦٦

تدبّر و واقعيّت خارجى‌

هر كس خواستار فهميدن قرآن باشد، بايد به وسيله حركت، به آن زندگى و تپندگى بخشد، و اين امر از طريق تطبيق آيات كريمه آن با واقعيت خارجى صورت مى‌گيرد.

براى آيات قرآن، در هر عصر كسانى وجود دارد كه اين آيات مى‌تواند بر آنها تطبيق شود، و همان‌گونه كه آيه متقين و پرهيزگاران بر كسانى قابل تطبيق است، آيه فاسقان و بدكاران نيز به كسانى مى‌تواند تطبيق شود، و به همين جهت چون شخص بخواهد در قرآن تدبر كند، بايد به بحث و جستجو درباره اينان نيز بپردازد. و بنا بر اين كتاب مبين قرآن صورت يك برنامه پيدا مى‌كند كه علاوه بر تدبر شخص را به حقايق فراوان رهبرى خواهد كرد، از آن جهت كه فرد را به فهم حوادث معروف آشنا مى‌سازد، و مثل آن در اين هنگام مثل يك راهنما در يك موزه آثار باستانى است. كه اگر، علاوه بر خود آثار، راهنماييهاى وى نباشد، هرگز فايده كامل مورد نظر از ديدار موزه حاصل نمى‌شود، و همين سبب آن است كه معاصران با نزول وحى آن را بخوبى مى‌فهميدند و از وسعت علم و پختگى فهم تا مقام انبيا بالا رفته بودند، بدان جهت كه وحى را در پناه حوادث روزانه دريافت مى‌كردند، چه قرآن همراه با حوادث دوران رسالت روز به روز نازل مى‌شد. و قرآن خود علت نزول تدريجى آن را تثبيت و استوار كردن آيات آن دانسته است