تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٠ - شرح آيات

پرهيزگارى به نظر خواننده مى‌رسد.

قرآن از شراب و قمار آغاز مى‌كند كه معمولا در امتهاى بى‌بندوبار و بى‌توجه به واقعيت خودشان رواج دارد، و بر مسلمانان لازم است كه امتى جدى و مسئول باشند و به خاطر مصالح حق با همه طاغوتهاى زمين بجنگند، و بنا بر اين طبيعى چنان بوده است كه ذكر شراب و قمار بلا فاصله پس از آيات جنگ بيايد، و سپس ما را به تقواى در مال و حقوق مردم، و در پرداختن به عمل جنسى همچون يكى از مهمترين حقوق اجتماعى توجه مى‌دهد، به مناسبت بحث از حقوق مردم، ما را از نقش سوگند/ ٣٨٢ در اين حقوق و دفاع از آنها و نه در حيف و ميل كردن آنها و با سوگندهاى باطل خوردن مكارانه حقوق مردم را تباه كردن، متوجه مى‌سازد.

شرح آيات

[٢١٩] شراب و هر مست كننده ديگر، و قمار و هر شبه قمار ديگر، انسان را از واقع خود دور مى‌كند، و جامعه را به گوشه نزاع و اختلاف و دسته‌بندى مى‌كشاند، و در صورتى كه اراده خدا بناى امتى بوده است كه افراد آن با يكديگر ارتباط محكم داشته باشند، بر ما واجب است كه درهاى اختلاف را ببنديم، و همه پنجره‌هايى را كه ممكن است از آنها باد تقسيم شدن اجتماع بوزد مسدود كنيم، و ديگر اين درست نيست كه كسى در انديشه آن بيفتد كه جام شرابى بنوشد يا يك دست قمار بازى كند و بگويد كه اين چه عيبى دارد. هرگز درست نيست! نخست: بدان سبب كه شراب اعتياد مى‌آورد و آدمى را به افزودن بر مقدار مصرف آن مى‌كشاند، و قمار نيز چنين است.

و ديگر: از آن روى كه اسلام در آن هنگام كه زنا را حرام مى‌كند، تبرّج و خودنمايى زنان را نيز حرام مى‌شمارد، چرا كه اين تبرج درى است كه مردمان از آن، خواه ناخواه بر سرزمين زنا گام مى‌گذارند، و به همين گونه با حرام شدن شراب و قمار، از نشستن در مجالس اين گونه محرمات منع مى‌كند تا يكباره همه درها بسته شود.