تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٩٤ - ميان يگانگى و يگانهپرستى
ه: آمرزش خواهى و استغفار پس از آگاه شدن نفس از آزمندى خود، و بيرون آمدن از زندان خود و درآمدن به ميدان وسيع حق، لازم است كه با فشارهاى زندگى به چالش بپردازد تا باطل نتواند در برابر نفس خودارايى كند، براى اين كار نياز به آن است كه نفس خود را از رسوبات روزانه كه بر آن فرومىريزد پاك كند، و اين كار با استغفار در سپيدهدمان صورتپذير مىشود.
استغفار شبيهترين چيز به حمام دوشى است كه كارگران پس از آمدن با استفاده از آن خود را از آثار كار روزانه پاك مىكنند كه در هنگام روز هر چه براى پرهيز كردن از آن كرده بودند برايشان حاصلى نداشت.
اينها صفات ظاهرى تقوا است كه به دنبال يكديگر در اين آيه آمده است
«الصَّابِرِينَ وَ الصَّادِقِينَ وَ الْقانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ- بردباران و راستگويان و فرمانبران از حق و انفاق كنندگان و آمرزشخواهان در سپيدههاى صبح.»
ميان يگانگى و يگانهپرستى
[١٨] پس از بحث درباره روح عملى در آيات پيشين، و از بردن موانع موجود بر سر راه رسيدن به ايمان صحيح، قرآن وارد اصل موضوع مىشود كه وحدت و توحيد است و مىگويد كه جز خداى يگانه خدايى وجود ندارد، كه نظام عادلانه تجسّم يافته موجود در اسلام را برقرار كرده، و اين اسلام دين يگانه خدا است، و مقصود آن نيست كه مؤمنان در برابر گروهى از مردم و حتى در برابر شخص معين خاضع باشند، بلكه تنها بايد خود را به خداى يگانه تسليم كنند. و بدين گونه قرآن زمينه وحدت را ميان فرزندان رسالتهاى آسمانى فراهم مىآورد.
ممكن است يكى از ما منكر خدا باشد، ولى خودى پيش از ديگران مىداند كه افكار وى چيزى جز تكبر نيست/ ٥٢٨ كه آن را به زحمت بر خود تحميل مىكند، و شب هنگام كه لباس از تن خود بيرون مىآورد و دور از تكبر است، ايمانى به