تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٥٤ - شرح آيات

پذيرفتند و دشمن را دچار شكست كردند.

اينان از صفاتى بهره‌مند بودند

الف: توانايى آدمى براى تحمل سختيها بزرگ است، ولى تنها مؤمنان‌اند كه از اين توانايى، بر اثر ايمان به خدا و طلب خشنودى او، بهره‌مند مى‌شوند.

«الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ‌- آنان كه پس از زخم خوردن به دعوت خدا و پيغمبر پاسخ گفتند.» و قرح به معنى دردهاى بدنى و نفسانى است.

/ ٧٠٢ ب: سپس آنان به سبب اوضاع و احوال شكست تلاشهاى خود را چند برابر كردند.

«لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ‌- براى كسانى از ايشان كه نيكوكارى كردند،» ج: و بر تعهد خود به بندهاى شريعت و انضباط در اجرا كردن اوامر افزودند، «وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ‌- و پرهيزگار شدند، پاداشى بزرگ است.» [١٧٣] سپس آنان صلابت افزونترى در حق و شجاعت بيشترى در رويارويى با دشمن به سبب ايمان و احساس و پرهيزگارى خويش پيدا مى‌كنند.

«الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ‌- كسانى كه مردم به ايشان گفتند: مردم براى (ريختن بر سر) شما گرد يكديگر فراهم شده‌اند، پس از ايشان بترسيد، و اين بر ايمانشان افزود و گفتند: خدا ما را بس و بهترين وكيل است.» از آن روى بر ايمانشان افزوده شد كه پيش از رو به رو شدن با دشمن در همه اوضاع و احوال تصميم خود را گرفته بودند، و از نظر ديگر بر خدا توكل داشتند و به يارى او مطمئن بودند، و اين زاد و توشه‌اى براى جنگيدن با دشمن و نيز با وسوسه شيطان در دلهاى ايشان محسوب مى‌شد.

[١٧٤] به سبب استجابت در اوضاع و احوال شكست (با احسان و پرهيزگارى و شجاعت)، اين گروه از مؤمنان دشمن را شكست دادند و بر او پيروز