تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٠ - زمينه كلى سوره سوره البقرة از چه چيز سخن مىگويد؟

تعبيرهاى واحد گرما و واحد نور يا هر كميت ديگر، با واحد فكرى تعبير كنيم.

و اين لفظ بهتر از تعبير كردن با (فصل ... بخش ... مبحث ... و ... و) است، بدان سبب كه لفظ سوره دلالت بر جدا كردن بخشى از قرآن از بخشى ديگر و تقسيم كردن آن به چند قسمت نيست كه ممكن است شخصى را به انديشه‌هايى دور از حقيقت قرآن بكشاند، بلكه دلالت بر دانه همكارى ميان افكار آن مجموعه قرآنى دارد كه يك سوره را مى‌سازد، و چنان است كه مى‌توانيم آن را در ضمن يك قالب و چارچوب بگنجانيم و يك واحد فكرى مستقل بدانيم.

ب: البقرة ... در اين سوره در ضمن داستانى جالب و عبرت‌انگيز. (آيات ٧٤- ٦٧) از فرمانبردارى و اعتماد كردن به رهبرى در حل دشواريها سخن رفته است كه با خط كلّى سوره هماهنگى دارد.

/ ٩٢

زمينه كلّى سوره سوره البقرة از چه چيز سخن مى‌گويد؟

ممكن است براى پاسخ دادن به اين پرسش با دشوارى رو به رو شويم، ولى مى‌توانيم بگوييم كه در آغاز سوره مردمان به سه دسته تقسيم شده‌اند: مسلمان و كافر و منافق، كه در سوره پس از آن به تفصيل درباره اين اقسام سه گانه سخن رفته است، و سپس با تمركز بر صفات مؤمن، مى‌توانيم بگوييم كه خط كلّى سوره ترسيم مبانى شخصيت ايمانى، خواه در تراز فرد مؤمن و خواه در تراز امت مؤمن است.

و از اين خاستگاه سوره از فرزندان اسراييل و از داستان ماده گاو و از كجرويهايى كه در اين امت مؤمن پديد آمد، سخن مى‌گويد، و قرآن مؤمنان را از آن بر حذر مى‌دارد. و نيز از همين خاستگاه سوره پس از آن از واجبات مؤمن (فرد و امت) سخن مى‌گويد و از قبله (رمز يگانگى و خصوصيت شخصى مؤمن) و سپس حج (رمز يگانگى و پرستش) و پس از آن از قصاص و روزه و ... بحث مى‌كند.

و در اين سوره، كلمه‌اى آمده است كه مى‌توانيم آن را به وضوح تعبيرى از