تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٠ - تدبر و صفات نفسانى

مراقب پيمان خويش باشد».

گاه قرآن در نصهاى خود روى سخن با رسول اللَّه (ص) دارد، ولى تنها او منظور نظر نيست، بلكه با او هر شخص ديگرى كه پس از وى مى‌آيد طرف خطاب است. در حديثى مأثور از امام صادق عليه السلام آمده است كه قرآن بر لغت و مفهوم «مقصودم تويى، ولى اى همسايه تو نيز گوش فرا دار» نازل شده است، يعنى طرف خطاب پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم است ولى من و تو و همه پيروان او را شامل مى‌شود.

هنگامى كه قرآن مى‌گويد

«فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ» (١٩/ ٤٧)- پس بدان كه معبودى جز خداى يگانه نيست و از گناهت آمرزش خواه.

لازم است به استغفار و طلب آمرزش بپردازم، چه خدا مرا شخصا طرف خطاب قرار داده است.

و هنگامى كه خدا مى‌گويد

«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا- اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد.» واجب است كه آماده اجراى فرمان او باشم و بگويم: لبيك- اللهم- لبيك؛ ما ذا تأمرنى- به چشم، خدايا، به چشم، به من چه فرمان مى‌دهى.

و در آن‌جا كه مى‌گويد

«يا أَيُّهَا النَّاسُ»- اى مردمان! مى‌گويم: بلى، چه بايد بكنم؟ و به همين گونه در ساير موارد.

اولياى عارف و داناى خدا قرآن را بدين گونه مى‌خواندند: هنگام تلاوت يك آيه، پوستهاى بدنشان به لرزه درمى‌آمد و دلهاشان مضطرب و پريشان مى‌شد، و گاه بر اثر شدت كارگر شدن آيه در وجودشان گرفتار بيهوشى مى‌شدند.

/ ٥٩ امام صادق عليه السلام آيه‌اى را در نماز تلاوت و آن را چندبار تكرار كرد.

سپس بانگى برآورد و بيهوش بر زمين افتاد. و چون به هوش آمد و درباره حادثه از او پرسش كردند، گفت: «چندين‌بار آن را تكرار كردم و سرانجام چنان به نظرم رسيد