تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٨ - شرح آيات
زكات بپردازيد و با نيايشگران به نيايش روى آوريد.» اگر نماز براى خدا است، چرا بايد نمازى با نماز ديگر و پرستشگاهى با پرستشگاه ديگر اختلاف داشته باشد، و همگان در يك صف نايستند و در مقابل خداى يگانه به ركوع و سجود نپردازند و از رسالت خدا همه مظاهر مادّى دشمنى با دين را دور نكنند؟
[٤٤] اگر شخصى مؤمن به پيامبريهاى گذشته هر چه سريعتر به پيامبرى تازهاى از خدا رو نكند،/ ١٤٣ ناگزير بايد به ريا و نفاق بپردازد، و در ظاهر خود را متدين و ناسك نشان دهد، ولى در باطن به هواى نفس خود عمل كند، چه كفر ورزيدن به پيامبرى و رسالت تازه او را از ديندارى حقيقى دور مىكند و ناگزير متمسك به بعضى از ظواهر دين مىشود و حقايق آن را كنار مىگذارد. به همين سبب خدا بنى اسراييل را بيم داده و گفته است
«أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ- آيا مردمان را به دين فرمان مىدهيد و خود را فراموش مىكنيد؟» در صورتى كه بر اين صاحبان رسالت واجب آن بوده است كه بيش از ديگران ملتزم به رسالت باشند، از آن روى كه رسالت را خوب مىشناسند.
«وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ- در صورتى كه شما كتاب (خدا) مىخوانيد.» آيا تنها خواندن كتاب كفايت مىكند ...؟ البته كه نه، آنچه كه واجب است تفكر و انديشيدن در كتاب است تا به جوهر آن دست يابند و آن عقلى است كه رسيدن به آن ضرورى و شايسته است.
«أَ فَلا تَعْقِلُونَ- پس چرا عقل خود را به كار نمىاندازيد؟» [٤٥] چگونه بايد با نفاق و دورنگى بجنگيم؟ و چگونه به آنچه مىگوييم عمل كنيم و آنچه را كه به آن عمل مىكنيم بگوييم و در نتيجه از مسافت ميان ادعا و واقعيت بگذريم؟ پاسخ: با اراده قوى؛ ولى راه تقويت اراده كدام است؟ اراده براى نيرومند شدن به تمرين نياز دارد، و آن مانند هر چيز ديگر در انسان با بهرهكشى هر چه بيشتر شخص از آن افزايش پيدا مىكند؛ ماهيچهها با ورزش