تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٠ - الف لغت و زبان

/ ٤٩

قرآن حكيم و اثبات معانى آن‌

آيا وسايل اثبات لغوى كه مى‌توانيم براى فهم قرآن حكيم به آنها اعتماد كنيم، چگونه است؟ سه اثبات اساسى براى معنى قرآن در اختيار داريم: لغت و زبان، سياق، و تفسير مضمون.

الف: لغت و زبان‌

على رغم اين كه زبان عربى، از آن رو كه براى بيان هر حقيقت لفظى نزديك در اختيار ما قرار مى‌دهد كه با آن مناسبت تمام دارد، و اين كه اعراب براى هر تطوّر و تكاملى كه در يك چيز به وجود مى‌آيد لفظى ويژه آن برگزيده‌اند كه آن حقيقت را در آن حال تطور و تكامل آشكار مى‌سازد، كلمات عربى همراه با يك پيچيدگى و پوشيدگى است، كه سبب از بين رفتن راهنمايى لفظ و سايه‌هاى آن مى‌شود، و اعراب كنونى آن حدت احساسى را ندارند كه پيش از اين مايه تميز دادن ميان دو لفظ «قرب- نزديك شد» و «اقترب» يا ميان «فكر- انديشيد» و «افتكر» مى‌شد، و حتى اكنون از تفاوت ميان معانى دو كلمه «سار» و «سارب» يا «دلك» و «اولج» و نظاير اينها عاجزيم.

و سبب اين امر

/ ٥٠- اولا: كثرت به كار گرفتن الفاظ در جز معانى ادبى آنها، پس در آن‌