تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤ - قرآن و تفسير به رأى

/ ٣٤

قرآن و تفسير به رأى‌

گروهى از مسلمانان چنان تصور مى‌كنند كه تدبّر در قرآن، كه تدبّر در قرآن، جز براى كسى كه بهره وافرى از علم داشته باشد، روا نيست، و گواه اين پندار خود را بعضى از روايات مى‌دانند كه در آنها از تفسير قرآن به رأى نهى شده است.

ولى اين گمان كاملا غير منطقى است، بدان سبب كه خداى متعال، در آن هنگام كه بندگان خود را به تدبر در قرآن فرمان داده، و بلكه هر انسان را در هر زمان و هر سرزمينى مخاطب قرار داده، بر كتاب خود و آفريده‌هاى خويش دانا بوده است.

خداوند سبحانه و تعالى در كتاب خود چنين گفته است

«هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ* وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ‌- اين گفتار و بيانى براى مردم، و راهنما و پندى براى پرهيزگاران است». (١٣٨/ ٣) و آيا ممكن است كه خدا بيانى براى همه مردم فراهم آورد و آن گاه ايشان را از كوشش براى فهميدن آن يعنى تدبّر در آيات قرآن حكيم منع كند؟ در اين صورت فايده آن چه مى‌توانسته است بوده باشد؟

/ ٣٥ خطابهاى قرآن كه در آنها با «يا أَيُّهَا النَّاسُ» عموم مردم، يا با «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا» همه مؤمنان مخاطب كلام خدا واقع مى‌شوند، براى آن است كه همگان كلام خدا را بشنوند و آن را بفهمند. آيا با اين حال مى‌توان تصور كرد كه‌